Các doanh nghiệp nhập khẩu vật liệu xây dựng sẽ đón nhận các thay đổi đáng chú ý từ ngày 01/07/2026. Theo đó, khi Thông tư 41/2026/TT-BXD chính thức có hiệu lực, hàng hóa vật liệu xây dựng sẽ được quản lý theo mức độ rủi ro, giúp cắt giảm thủ tục đối với nhiều sản phẩm nhập khẩu.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang nhập khẩu xi măng, đá ốp lát, gạch ốp lát, sơn nước, thiết bị vệ sinh, ống nhựa,... đây là quy định bạn cần phải cập nhật trước khi làm thủ tục hải quan.
Phân loại rủi ro
Đầu tiên, bạn cần xác định hàng hóa mà doanh nghiệp nhập khẩu thuộc nhóm rủi ro nào. Theo thông tư hướng dẫn, sẽ phân chia thành 3 nhóm như sau:
Nhóm rủi ro cao (Ảnh phụ lục II)
Nhóm rủi ro trung bình (Ảnh phụ lục III)
Nhóm rủi ro thấp (các hàng hóa còn lại, không thuộc 2 phụ lục trên)



Hàng rủi ro thấp và rủi ro trung bình được hưởng lợi gì?
Đây là điểm mới mang lại tác động trực tiếp cho doanh nghiệp.
Theo hướng dẫn triển khai Thông tư 41, đối với hàng hóa vật liệu xây dựng thuộc nhóm rủi ro thấp và nhóm rủi ro trung bình, doanh nghiệp không phải thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng khi làm thủ tục nhập khẩu.
Điều này đồng nghĩa với việc:
-
Không phải đăng ký kiểm tra chất lượng để thông quan đối với các mặt hàng thuộc diện áp dụng.
-
Giảm thời gian chờ xử lý hồ sơ.
-
Hạn chế chi phí lưu container, lưu bãi.
-
Chủ động hơn trong kế hoạch giao hàng và sản xuất.
Đây là thay đổi được nhiều doanh nghiệp kỳ vọng bởi chỉ riêng việc rút ngắn thời gian thông quan cũng có thể giúp tiết kiệm đáng kể chi phí logistics.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa doanh nghiệp được miễn toàn bộ nghĩa vụ về chất lượng sản phẩm.
Không kiểm tra khi nhập khẩu, nhưng vẫn phải công bố hợp quy
Đây là điểm rất dễ bị hiểu nhầm.
Đối với hàng hóa thuộc nhóm rủi ro trung bình, doanh nghiệp không phải thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng khi nhập khẩu, nhưng vẫn phải thực hiện công bố hợp quy theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng trước khi đưa sản phẩm ra lưu thông trên thị trường. Nội dung này cũng được nhấn mạnh trong hướng dẫn triển khai của cơ quan chuyên môn.
Nói cách khác, quy định mới chỉ cắt giảm thủ tục ở khâu thông quan, chứ không miễn trách nhiệm bảo đảm chất lượng hàng hóa.
Doanh nghiệp vẫn cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ hợp quy và lưu giữ tài liệu theo quy định để phục vụ công tác hậu kiểm khi cần thiết.
Những mặt hàng nào được áp dụng?
Theo Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư 41/2026/TT-BXD, nhóm hàng có mức độ rủi ro trung bình bao gồm nhiều sản phẩm được nhập khẩu phổ biến như:
-
Xi măng.
-
Sơn tường dạng nhũ tương.
-
Ống và phụ kiện cấp thoát nước bằng PE, PP, PVC, gang dẻo và GRP.
-
Ván gỗ nhân tạo.
-
Đá ốp lát tự nhiên và nhân tạo.
-
Gạch gốm ốp lát.
-
Sản phẩm bê tông khí chưng áp.
-
Tấm tường bê tông đúc sẵn.
-
Ngói lợp.
-
Thiết bị vệ sinh như chậu rửa, bồn tiểu, bệ xí.
Nếu doanh nghiệp đang nhập khẩu một trong các mặt hàng trên, nên đối chiếu mã HS với danh mục tại Thông tư để xác định chính xác chính sách quản lý áp dụng cho từng lô hàng.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
Việc giảm thủ tục không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua các bước rà soát hồ sơ.
Trước khi mở tờ khai, doanh nghiệp nên:
-
Xác định chính xác mã HS của hàng hóa.
-
Đối chiếu với danh mục sản phẩm theo Thông tư 41/2026/TT-BXD.
-
Kiểm tra hàng hóa thuộc nhóm rủi ro thấp, trung bình hay cao.
-
Chuẩn bị hồ sơ công bố hợp quy đối với sản phẩm thuộc diện phải công bố.
-
Trao đổi với đơn vị tư vấn hoặc đơn vị làm thủ tục hải quan nếu có vướng mắc về chính sách quản lý.
Chỉ cần xác định đúng ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể tận dụng tối đa những thay đổi tích cực mà quy định mới mang lại.
Tóm lược
Thông tư 41/2026/TT-BXD không chỉ đơn thuần cắt giảm một thủ tục hành chính mà còn đánh dấu sự chuyển đổi trong cách quản lý chất lượng vật liệu xây dựng nhập khẩu theo hướng quản lý rủi ro. Đối với nhiều mặt hàng phổ biến, doanh nghiệp sẽ không còn phải thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng khi thông quan, qua đó rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giảm chi phí. Tuy nhiên, việc công bố hợp quy và tuân thủ các quy định về chất lượng trước khi đưa sản phẩm ra thị trường vẫn là trách nhiệm mà doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ để bảo đảm hoạt động nhập khẩu diễn ra thuận lợi và đúng quy định.
Tiếng Việt