Tiếng Việt
Bạn đang tìm hiểu thủ tục nhập khẩu thịt đông lạnh và cảm thấy hơi rối? Tôi hiểu cảm giác đó.
Bởi đây không phải kiểu hàng hóa mà cứ có hợp đồng, book tàu rồi làm tờ khai là xong. Với thịt đông lạnh, ngoài hải quan còn có kiểm dịch, điều kiện nhập khẩu, kiểm tra chứng từ, thời gian bảo quản… Chỉ cần lệch một mắt xích nhỏ thôi là hàng có thể nằm cảng thêm vài ngày, phát sinh chi phí không hề nhỏ.
Đặc biệt với doanh nghiệp nhập lần đầu, câu hỏi thường không phải “làm tờ khai như thế nào”, mà là: bắt đầu từ đâu để không làm sai?
Trong bài này, tôi sẽ đi theo trình tự thực tế mà nhiều doanh nghiệp đang làm khi nhập khẩu thịt đông lạnh về Việt Nam — theo kiểu dễ hình dung, không quá phức tạp.
Thủ tục nhập khẩu thịt đông lạnh gồm những bước nào?
Nếu nói ngắn gọn, quy trình thường đi theo chuỗi như sau:
- Kiểm tra điều kiện nhập khẩu
- Xác nhận nhà cung cấp và nước xuất khẩu
- Chuẩn bị hồ sơ
- Đăng ký kiểm dịch
- Khai báo kiểm dịch
- Làm thủ tục hải quan
- Nộp thuế
- Thông quan và đưa hàng về kho lạnh
Nghe thì cũng không khó lắm. Nhưng thực tế, phần khiến nhiều doanh nghiệp mất thời gian nhất lại nằm ở khâu chuẩn bị trước khi hàng lên tàu.
Tôi từng thấy có trường hợp đặt cọc mua lô chân gà đông lạnh xong mới phát hiện nước xuất khẩu (Ucraina) chưa nằm trong danh sách được phép xuất khẩu vào Việt Nam. Đến lúc đó xử lý vừa mất thời gian, vừa ảnh hưởng kế hoạch kinh doanh.
Vì vậy, trước khi nghĩ đến tờ khai hải quan, hãy kiểm tra điều kiện đầu vào trước. Và đó cũng là nội dung tiếp theo.
Thịt đông lạnh là gì? Có được phép nhập khẩu vào Việt Nam không?
Thịt đông lạnh là sản phẩm thịt động vật được bảo quản ở nhiệt độ cấp đông nhằm duy trì chất lượng và kéo dài thời gian sử dụng trong quá trình vận chuyển, lưu kho và phân phối.
Không phải loại thịt nào cũng được nhập tự do. Thông thường, các nhóm hàng phổ biến gồm:
- Thịt bò đông lạnh
- Thịt heo (lợn) đông lạnh
- Thịt gà đông lạnh
- Nội tạng động vật đông lạnh
- Một số sản phẩm thịt chế biến sơ bộ
Điều quan trọng hơn là:
- Quốc gia xuất khẩu có được phép xuất mặt hàng thịt động vật vào Việt Nam không?
- Nhà máy sản xuất có nằm trong danh sách được chấp thuận không?
- Doanh nghiệp nhập khẩu có đáp ứng điều kiện quản lý chuyên ngành (nếu có) không?
Nhiều người mới nhập lần đầu hay thắc mắc: “Thuê dịch vụ rồi thì có cần tìm hiểu nhiều thế không?”
Có chứ.
Vì cuối cùng người đứng tên nhập khẩu và chịu trách nhiệm vẫn là doanh nghiệp của bạn. Việc chuẩn bị tốt từ đầu sẽ giúp giảm rất nhiều việc phát sinh phía sau.
Bước 1: Kiểm tra điều kiện và chuẩn bị hồ sơ trước khi nhập khẩu
Đây là bước tôi luôn khuyên khách hàng làm trước khi ký hợp đồng. Một bộ hồ sơ ban đầu thường cần rà soát:
- Thông tin nhà xuất khẩu
- Tên thương mại của sản phẩm
- Thành phần hàng hóa
- Quy cách đóng gói
- Điều kiện bảo quản
- Dự kiến mã HS
Đặc biệt chú ý phần mã HS. Áp sai mã không chỉ ảnh hưởng thuế mà còn kéo theo sai chính sách quản lý. Ngoài ra nên chuẩn bị trước:
- Giấy đăng ký doanh nghiệp
- Hồ sơ liên quan ngành nghề
- Hồ sơ phục vụ kiểm dịch (nếu cần)
Một mẹo nhỏ từ thực tế: Đừng chờ đủ chứng từ mới kiểm tra. Chỉ cần có bản nháp Invoice, Packing List, hoặc Catalogue là đã có thể rà soát sơ bộ từ sớm nhiều nội dung rồi.
Sau khi chuẩn bị đầu vào ổn, chúng ta chuyển sang phần thường làm nhiều người “toát mồ hôi” nhất — kiểm dịch động vật.
Bước 2: Làm thủ tục kiểm dịch động vật đối với thịt đông lạnh nhập khẩu
Đây là phần khác biệt lớn giữa nhập thịt đông lạnh và nhiều loại hàng thông thường.
Kiểm dịch động vật nhập khẩu là thủ tục kiểm tra nhằm đảm bảo sản phẩm động vật đáp ứng yêu cầu an toàn dịch bệnh trước khi được lưu thông.
Thông thường sẽ gồm các bước:
- Đăng ký kiểm dịch
- Nộp hồ sơ điện tử
- Chờ tiếp nhận
- Kiểm tra hồ sơ
- Kiểm tra thực tế hoặc lấy mẫu (nếu có)
- Nhận kết quả
Hồ sơ thường xoay quanh:
- Invoice
- Packing List
- Bill of Lading
- Health Certificate
- Hồ sơ kỹ thuật sản phẩm
Có doanh nghiệp nghĩ rằng hàng cấp đông rồi thì không cần kiểm dịch. Thực tế không phải vậy. Đông lạnh là điều kiện bảo quản. Còn kiểm dịch là yêu cầu quản lý chuyên ngành. Hai việc này hoàn toàn khác nhau.
Sau khi phần kiểm dịch có hướng rõ ràng, lúc đó mới nên hoàn thiện bộ chứng từ nhập khẩu.
Bước 3: Chuẩn bị bộ chứng từ nhập khẩu thịt đông lạnh
Đến bước này, bạn sẽ bắt đầu thấy mọi thứ “giống nhập khẩu thông thường” hơn.
Bộ chứng từ cơ bản gồm:
- Commercial Invoice
- Packing List
- Sales Contract
- Bill of Lading
- Certificate of Origin (nếu có)
- Health Certificate
- Hồ sơ kiểm dịch
Nhưng có một điểm tôi thường nhắc khách: Đừng chỉ kiểm tra xem chứng từ có đủ chưa. Hãy kiểm tra xem chúng có khớp nhau không.
Ví dụ:
- Tên hàng trên invoice khác tên trên Health Certificate
- Trọng lượng lệch giữa Packing List và vận đơn
- Số container ghi sai
Những lỗi kiểu này đôi khi sửa được. Nhưng sửa trong lúc hàng đang nằm cảng thì chẳng ai vui cả.
Khi hồ sơ đã chuẩn chỉnh, lúc đó mới tới phần mà nhiều người nghĩ là quan trọng nhất: khai hải quan.
Bước 4: Khai báo hải quan và làm thủ tục thông quan
Đây là bước biến toàn bộ hồ sơ thành tờ khai chính thức.
Thông tin cần rà soát kỹ:
- Mã HS
- Tên hàng
- Xuất xứ
- Trị giá
- Điều kiện giao hàng
- Thuế suất
Sau khi truyền tờ khai sẽ có các khả năng:
- Luồng xanh → xử lý nhanh hơn
- Luồng vàng → kiểm tra hồ sơ
- Luồng đỏ → kiểm tra hồ sơ và hàng thực tế
Nếu bị yêu cầu bổ sung hồ sơ thì đừng quá lo. Việc đầu tiên nên làm là xác định rõ cán bộ đang cần bổ sung nội dung gì. Nhiều trường hợp doanh nghiệp gửi rất nhiều giấy tờ nhưng lại thiếu đúng tài liệu cần thiết.
Nhanh chưa chắc đã hiệu quả. Đúng mới quan trọng.
Khi tờ khai thông quan, việc còn lại là hoàn tất nghĩa vụ thuế và đưa hàng về kho.
Bước 5: Nộp thuế nhập khẩu và nhận hàng về kho
Với nhập khẩu thịt đông lạnh, các khoản chi phí thường gồm:
- Thuế nhập khẩu
- Thuế VAT
- Chi phí kiểm dịch
- Chi phí cảng
- Chi phí lưu kho lạnh
- Vận chuyển nội địa
Tôi luôn khuyên khách dự trù thêm một khoản dự phòng, vì hàng lạnh rất nhạy cảm với thời gian. Nếu chậm thông quan vài ngày, tiền lưu container lạnh có thể khiến tổng chi phí đội lên đáng kể.
Sau khi hoàn tất thuế và được giải phóng hàng:
- Lấy lệnh giao hàng
- Bố trí xe lạnh
- Kiểm tra nhiệt độ
- Chuyển hàng về kho bảo quản
Đến đây coi như quy trình nhập khẩu đã đi được chặng cuối. Nhưng trước khi kết thúc, có vài lưu ý thực tế mà tôi nghĩ đáng để nhắc lại.
Những lưu ý thực tế khi làm thủ tục nhập khẩu thịt đông lạnh lần đầu
Nếu đây là lô hàng đầu tiên của bạn, tôi sẽ ưu tiên nhớ 5 việc sau:
- Kiểm tra điều kiện nhập trước khi ký hợp đồng
- Xác nhận nhà máy xuất khẩu đủ điều kiện
- Rà soát chứng từ trước khi hàng lên tàu
- Dự trù thời gian kiểm dịch
- Chuẩn bị sẵn phương án kho lạnh
Nghe có vẻ nhiều. Nhưng khi đã làm 1–2 lô đầu tiên, bạn sẽ thấy quy trình bắt đầu vào guồng.
Tóm lược: Những điểm quan trọng cần nhớ khi nhập khẩu thịt đông lạnh
Thủ tục nhập khẩu thịt đông lạnh không quá khó, nhưng cũng không phải dạng “cứ thuê dịch vụ là xong”.
Phần việc thực sự quyết định tốc độ thông quan lại nằm ở khâu chuẩn bị: kiểm tra điều kiện nhập khẩu, chuẩn hóa chứng từ và chủ động với kiểm dịch.
Làm tốt từ đầu thì những bước phía sau thường nhẹ nhàng hơn khá nhiều. Còn nếu để sai sót xuất hiện khi hàng đã tới cảng… lúc đó xử lý được, nhưng sẽ tốn công hơn rất nhiều.
