Tiếng Việt
Bạn chuẩn bị nhập khẩu thực phẩm về Việt Nam? Mới nghe qua thì có vẻ đơn giản: tìm nguồn hàng, đặt mua, vận chuyển về… nhưng đến đoạn “thủ tục công bố thực phẩm nhập khẩu” là bắt đầu thấy… hơi căng.
Thực tế mình gặp không ít doanh nghiệp: hàng đã về tới cảng, chi phí lưu cont lưu bãi chuẩn bị bắt đầu tính từng ngày, nhưng vẫn chưa lấy được hàng vì còn chưa làm xong công bố. Lúc đó mới cuống lên thì cũng đã muộn một nhịp rồi.
Bài viết này mình sẽ giải thích cụ thể về thủ tục công bố thực phẩm nhập khẩu theo cách dễ hiểu nhất, đặc biệt là giúp bạn phân biệt rõ 2 hình thức quan trọng để tránh sai hướng đi ngay từ đầu.
Một số quy định của pháp luật liên quan đến việc công bố thực phẩm nhập khẩu:
- Luật An toàn thực phẩm 2010
- Nghị định 15/2018/NĐ-CP - Điều 4 đến Điều 7
Công bố thực phẩm nhập khẩu là gì? Vì sao bắt buộc?
Trước khi bắt tay ngay vào chuẩn bị hồ sơ, ban cần hiểu đúng bản chất của “công bố” đã…
Công bố thực phẩm nhập khẩu là thủ tục pháp lý bắt buộc, trong đó doanh nghiệp phải kê khai và xác nhận chất lượng, độ an toàn của sản phẩm... với cơ quan nhà nước trước khi đưa ra thị trường.
Nghe có vẻ “hành chính”, nhưng thực chất mục đích rất rõ ràng:
- Đảm bảo sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng
- Giúp cơ quan quản lý kiểm soát chất lượng thực phẩm
- Là điều kiện để hàng được lưu thông hợp pháp
Một câu hỏi mình hay nghe:
“Không công bố thì có sao không?”
Câu trả lời ngắn gọn: Không bán được hàng.
Còn câu trả lời dài hơn: có thể bị giữ hàng, xử phạt, thậm chí buộc tiêu hủy hoặc tái xuất.
Hiểu khái niệm là như vậy rồi, nhưng thực ra vẫn chưa đủ. Bạn cần tiến thêm 1 nấc. Vì mỗi loại sản phẩm lại có thể áp dụng cách công bố khác nhau…
Phân biệt 2 hình thức: Tự công bố và Đăng ký bản công bố
Đây là chỗ rất hay nhầm lẫn. Và nếu nhầm, gần như chắc chắn bạn sẽ mất thêm thời gian sửa lại hồ sơ.
1. Tự công bố sản phẩm
Áp dụng cho các loại thực phẩm thông thường, ví dụ:
- Bánh kẹo
- Nước giải khát
- Thực phẩm khô, đồ đóng gói
Đặc điểm:
- Doanh nghiệp tự công bố, không cần chờ duyệt
- Có thể bán hàng ngay sau khi công bố
- Hồ sơ tương đối đơn giản
Thường gồm:
- Bản tự công bố sản phẩm
- Phiếu kiểm nghiệm
Thực tế mà nói, các doanh nghiệp thích loại này vì nhanh gọn và đơn giản. Nhưng nhanh không có nghĩa là làm ẩu được đâu nhé… bạn vẫn cần phải tuân thủ quy trình được quy định.
2. Đăng ký bản công bố sản phẩm
Áp dụng cho các sản phẩm “nhạy cảm” hơn:
- Thực phẩm chức năng
- Thực phẩm bảo vệ sức khỏe
- Sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ
Đặc điểm:
- Phải nộp hồ sơ lên cơ quan nhà nước
- Phải chờ được duyệt và cấp giấy tiếp nhận
- Chỉ được bán khi đã được cấp giấy tiếp nhận
Hồ sơ tất nhiên sẽ phức tạp hơn, thường gồm:
- Hồ sơ pháp lý doanh nghiệp
- Tài liệu khoa học chứng minh công dụng
- Giấy tờ từ nhà sản xuất
- ... (chi tiết trong phần dưới)
Một kinh nghiệm mình thấy khá “đắt giá”:
Nhiều doanh nghiệp nghĩ sản phẩm của mình là thực phẩm thường, nên chọn hình thức tự công bố.
Nhưng thực tế lại bị xếp vào thực phẩm chức năng, và phải làm lại công bố từ đầu.
→ Xác định sai hình thức công bố = mất thời gian gấp đôi.
Do đó, bạn cần phân biệt rõ Tự công bố với Đăng ký bản Công bố cho sản phẩm thực phẩm mà mình định nhập khẩu.
Do hồ sơ làm Đăng ký bản công bố phức tạp hơn, nên mình viết thêm phần tiếp dưới đây cho chi tiết.
Hồ sơ Đăng ký bản công bố thực phẩm nhập khẩu gồm những gì?
Sau khi bạn đã xác định đúng hình thức công bố, bước tiếp theo là chuẩn bị hồ sơ. Với hình thức tự công bố thì đơn giản, như đã nói ở trên.
Nhưng với sản phẩm cần làm Đăng ký bản công bố, thì hồ sơ phức tạp và khó hơn. Cụ thể:
- Bản công bố sản phẩm (theo mẫu)
- Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS)
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm
- Bằng chứng khoa học chứng minh công dụng của sản phẩm
- Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP đạt yêu cầu Thực hành sản xuất tốt (GMP)
Một vài “bẫy nhỏ” mà nhiều người gặp:
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm thiếu chỉ tiêu theo quy định
- Nhãn sản phẩm chưa đúng chuẩn tiếng Việt
- CFS không hợp lệ hoặc sai mẫu...
Nghe thì nhỏ, nhưng chỉ cần sai một chi tiết là hồ sơ có thể bị trả lại.
→ Và khi đó, thời gian không chỉ là vài ngày… mà có thể kéo dài hàng tuần.
Với trường hợp sản phẩm cần đăng ký bản công bố, nếu chưa có kinh nghiệm, bạn rất dễ làm sai hoặc thiếu hồ sơ. Nếu có thể, bạn nên tìm đơn vị chuyên nghiệp tư vấn cho phần này, để đảm bảo hồ sơ đúng, đủ, và kịp tiến độ. Vinalogs chúng tôi không tư vấn nghiệp vụ công bố sản phẩm, chúng tôi chuyên về dịch vụ thủ tục nhập khẩu thực phẩm.
Quy trình thủ tục công bố thực phẩm nhập khẩu
Khi bạn đã có đủ hồ sơ rồi, vậy làm theo trình tự nào?
Thực tế quy trình không quá phức tạp, nhưng vẫn cần làm đúng thứ tự. Tôi tóm tắt lại như sau:
Bước 1: Xác định loại sản phẩm → tự công bố hay đăng ký
Bước 2: Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ
Bước 3:
- Nếu tự công bố → đăng tải và lưu hồ sơ
- Nếu đăng ký → nộp lên cơ quan chức năng
Bước 4: Theo dõi hồ sơ, bổ sung nếu có yêu cầu
Bước 5: Hoàn tất và đưa sản phẩm ra thị trường
Nghe có vẻ “mượt”, nhưng thực tế thì nhiều khi lại không nhanh gọn như vậy. Rất nhiều trục trặc tiềm ẩn có thể xảy ra với những ai làm thủ tục lần đầu…
Doanh nghiệp có thể bị chậm thủ tục vì nhiều lý do, chẳng hạn như:
- Nhà cung cấp gửi thiếu giấy tờ
- Làm sai hoặc thiếu tiêu chí trong phiếu kiểm nghiệm
- Nhầm hình thức công bố ngay từ đầu
Mình từng thấy một lô hàng phải nằm chờ chỉ vì thiếu đúng… 1 chỉ tiêu kiểm nghiệm. Rất tiếc, nhưng vẫn phải làm lại từ bước đầu.
Vậy, hãy cố gắng làm đúng ngay từ đầu, vì như vậy sẽ luôn rẻ hơn sửa sai về sau rất nhiều.
Những lưu ý quan trọng khi làm công bố thực phẩm nhập khẩu
Trước khi bắt tay vào làm, có mấy điều bạn nên cân nhắc thật kỹ nhé:
1. Đừng đợi hàng về mới làm công bố
→ Nên làm song song với quá trình nhập khẩu
2. Kiểm tra kỹ sản phẩm:
- Thành phần
- Công dụng
→ Để xác định đúng loại công bố
3. Nhãn sản phẩm:
- Là phần dễ sai nhất
- Cần đúng quy định tiếng Việt
4. Tự làm công bố hay thuê dịch vụ?
- Tự làm: tiết kiệm chi phí
- Thuê dịch vụ: giảm rủi ro, nhanh hơn
Một câu hỏi khá “thực tế” mà nhiều chủ hàng thường hỏi: “Thuê dịch vụ có đáng không?”
Nếu bạn làm lần đầu, mình nghĩ là rất nên cân nhắc. Vì chi phí sai sót thường lớn hơn chi phí dịch vụ rất nhiều.
Tóm lược
Thủ tục công bố thực phẩm nhập khẩu là bước bắt buộc nếu bạn muốn đưa sản phẩm ra thị trường một cách hợp pháp.
Điểm quan trọng nhất cần nhớ, bạn cần phân biệt rõ 2 hình thức Tự công bố và Đăng ký bản công bố. Từ đó chuẩn
- Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng quy định
- Làm đúng quy trình để tránh bị trả hồ sơ
Nếu bạn mới bắt đầu, có thể sẽ thấy hơi rối. Nhưng khi đã làm qua 1–2 lần, mọi thứ sẽ rõ ràng hơn rất nhiều… và bạn sẽ thấy: phần khó nhất không phải là làm, mà là hiểu đúng ngay từ đầu.
