Tiếng Việt
Thủ tục nhập khẩu rượu là một trong những chủ đề khiến nhiều doanh nghiệp “đau đầu” ngay từ những bước đầu tiên. Không chỉ đơn thuần là mua hàng về rồi làm tờ khai, rượu còn là mặt hàng chịu quản lý chặt chẽ về giấy phép, công bố sản phẩm và thuế.
Nếu bạn đang chuẩn bị nhập lô rượu đầu tiên, hoặc đã làm rồi nhưng vẫn thấy “vướng vướng” ở đâu đó, thì bài viết này sẽ giúp bạn hình dung rõ hơn toàn bộ quy trình – từ pháp lý, giấy phép cho tới thông quan thực tế.
Vài nét về các loại rượu nhập khẩu
Trước khi đi vào thủ tục, nói nhanh một chút để bạn hình dung: rượu nhập khẩu không phải chỉ có mỗi whisky hay vang như nhiều người vẫn nghĩ.
Thực tế, rượu thường được chia thành vài nhóm chính như rượu vang, rượu mạnh (whisky, vodka, rum, gin, tequila) và rượu mùi. Trong đó, rượu mạnh và rượu vang là hai dòng phổ biến nhất khi nhập về Việt Nam.
Những thương hiệu như Johnnie Walker, Chivas, Hennessy hay Macallan gần như “quen mặt” trên thị trường. Và chính vì giá trị cao, dễ bị gian lận, nên nhóm hàng này luôn bị kiểm soát khá chặt về thuế và hồ sơ. Từ đây, câu chuyện pháp lý bắt đầu phức tạp hơn một chút…
Quy định pháp lý liên quan đến nhập khẩu rượu
Khi làm thủ tục nhập khẩu rượu, bạn sẽ phải “làm việc” với khá nhiều văn bản pháp luật khác nhau. Nghe thì có vẻ nhiều, nhưng thực ra mỗi nhóm sẽ quản lý một phần riêng.
Nhập khẩu rượu là hoạt động đưa sản phẩm đồ uống có cồn từ nước ngoài vào Việt Nam, chịu sự quản lý của nhiều cơ quan như Hải quan, Bộ Công Thương, Bộ Y tế.
Các văn bản quan trọng cần nắm gồm:
- Luật thuế tiêu thụ đặc biệt 2008
- Nghị định 69/2018/NĐ-CP (quản lý ngoại thương)
- Nghị định 105/2017/NĐ-CP (kinh doanh rượu), sửa đổi bởi nghị định 17/2020/NĐ-CP
- Thông tư 38/2015/TT-BTC & 39/2018/TT-BTC (thủ tục hải quan)
- Luật An toàn thực phẩm 2010
- Nghị định 15/2018/NĐ-CP (hướng dẫn Luật ATTP)
- Nghị định 111/2021/NĐ-CP về nhãn hàng hóa
- Thông tư 48/2018/TT-BYT (quản lý ATTP)
- Công văn 6358/TCHQ-GSQL (2020) về thủ tục hải quan đối với đồ uống có cồn
Nhìn danh sách thì dài, nhưng bạn cứ hiểu đơn giản: rượu vừa là hàng kinh doanh có điều kiện, vừa là thực phẩm, lại còn chịu thuế cao. Vì thế, “đụng” tới nhiều luật là điều dễ hiểu. Và điều đó dẫn sang phần quan trọng tiếp theo: chính sách nhập khẩu.
Chính sách nhập khẩu rượu
Từ các quy định trên, có thể hiểu rằng rượu không phải là hàng cấm nhập. Nhưng cũng không phải muốn nhập là nhập.
Rượu thuộc nhóm hàng hóa kinh doanh có điều kiện. Nghĩa là doanh nghiệp phải đáp ứng đủ điều kiện về giấy phép, phân phối, và tuân thủ kiểm tra chuyên ngành trước khi được thông quan.
Ngoài ra, mặt hàng này còn chịu kiểm soát về an toàn thực phẩm, tem rượu và truy xuất nguồn gốc. Nếu thiếu một trong các yếu tố này, lô hàng rất dễ bị “đứng lại” ở khâu thông quan. Và khi đó, câu chuyện không chỉ là chậm tiến độ, mà còn phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi khá đáng kể…
Điều kiện và giấy phép nhập khẩu rượu
Vậy doanh nghiệp cần gì để được nhập khẩu rượu?
Điều kiện đầu tiên là phải có giấy phép phân phối rượu (Điều 30 Nghị định 17/2020). Đây là “tấm vé” bắt buộc, nếu không có thì gần như không thể làm thủ tục hợp lệ.
Bên cạnh đó, bộ hồ sơ nhập khẩu vẫn bao gồm các chứng từ quen thuộc như hợp đồng, invoice, packing list, vận đơn… Tuy nhiên, điểm khác biệt là bạn phải chuẩn bị thêm hồ sơ liên quan đến công bố sản phẩm và nhãn mác.
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp mới thường chủ quan ở bước giấy phép. Đến khi hàng về mới bắt đầu xin thì đã muộn, vì quy trình xin phép có thể mất thời gian. Và đây cũng là lý do bước công bố sản phẩm cần được chuẩn bị từ sớm.
Công bố sản phẩm rượu nhập khẩu
Đây là bước bắt buộc, và thường là “nút thắt” lớn nhất với người mới.
Công bố sản phẩm là việc doanh nghiệp đăng ký thông tin sản phẩm với cơ quan quản lý trước khi đưa ra thị trường.
Với rượu nhập khẩu, bắt buộc phải thực hiện đăng ký bản công bố sản phẩm, không áp dụng hình thức tự công bố.
Hồ sơ đăng ký bản công bố thường bao gồm:
- Bản công bố (theo mẫu)
- Giấy chứng nhận lưu hành tự do
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm,
- Bằng chứng khoa học chứng minh công dụng của sản phẩm
- Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu Thực hành sản xuất tốt (GMP)
Trình tự, thời gian làm thủ tục đăng ký công bố, bạn tham khảo thêm trong bài viết riêng về đăng ký bản công bố
Điểm cần lưu ý là: bạn nên làm công bố trước khi hàng về. Nếu đợi đến lúc hàng cập cảng mới làm, khả năng cao là bạn sẽ phải “ngồi chờ” trong khi chi phí vẫn chạy từng ngày. Sau khi đã công bố xong, bước tiếp theo tưởng đơn giản nhưng lại rất hay sai: dán nhãn.
Quy định về dán nhãn rượu nhập khẩu
Nhãn hàng hóa là thứ nhỏ nhưng ảnh hưởng rất lớn đến việc thông quan.
Kiểm tra dán tem rươu nhập khẩu
Quy định trong Nghị định 111: Với rượu nhập khẩu, ngoài 3 nội dung như hàng hóa thông thường gồm
- Tên sản phẩm,
- Xuất xứ,
- Tên và địa chỉ nhà sản xuất,
thì còn phải bổ sung thêm các thông tin đặc thù. Cụ thể, nhãn rượu cần có thêm:
- Định lượng,
- Hàm lượng etanol (nồng độ cồn),
- Hạn sử dụng (nếu có),
- Hướng dẫn bảo quản (với rượu vang),
- Thông tin cảnh báo (nếu có),
- Mã nhận diện lô (nếu có).
Nhãn phụ tiếng Việt thường sẽ được dán trước hoặc sau thông quan tùy trường hợp, nhưng nội dung phải chính xác và đầy đủ.
Thực tế, rất nhiều lô hàng bị “vướng” chỉ vì thiếu một dòng nhỏ trên nhãn. Khi đó, bạn sẽ phải xử lý bổ sung, thậm chí bị xử phạt. Và sau nhãn mác, phần mà doanh nghiệp nào cũng quan tâm là thuế…
Mã HS và thuế nhập khẩu rượu
Rượu nhập khẩu thường nằm trong nhóm HS từ 2203 đến 2208, tùy theo loại (bia, vang, hay rượu mạnh).
Thuế áp dụng cho rượu gồm 3 loại chính: thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế GTGT. Trong đó, thuế tiêu thụ đặc biệt là phần “nặng” nhất, đặc biệt với rượu có nồng độ cồn cao.
Mức thuế cụ thể sẽ phụ thuộc vào xuất xứ hàng hóa (có C/O hay không) và nồng độ cồn. Vì vậy, việc xác định đúng mã HS và chuẩn bị chứng từ xuất xứ là rất quan trọng.
Chỉ cần sai mã HS một chút thôi, không chỉ ảnh hưởng đến thuế mà còn có thể bị truy thu và xử phạt. Và khi đã hiểu về thuế, bước cuối cùng là nhìn lại toàn bộ quy trình nhập khẩu.
Quy trình làm thủ tục nhập khẩu rượu (tổng quan)
Khi ghép tất cả lại, quy trình nhập khẩu rượu thường đi theo các bước sau:
- Chuẩn bị hồ sơ & giấy phép
- Đăng ký bản công bố sản phẩm
- Khai báo hải quan
- Kiểm tra an toàn thực phẩm
- Nộp thuế
- Thông quan và lấy hàng
Trong thực tế, mỗi bước đều có thể phát sinh tình huống nhỏ — thiếu giấy tờ, sai nhãn, chậm công bố… nên việc chuẩn bị kỹ từ đầu sẽ giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí.
Nhìn tổng thể, nhập khẩu rượu không quá khó, nhưng đòi hỏi làm đúng ngay từ đầu: đúng giấy phép, đúng công bố, đúng nhãn và đúng thuế. Chỉ cần lệch một khâu, cả lô hàng có thể bị chậm lại — và đó là điều không doanh nghiệp nào mong muốn.
