Tiếng Việt
Nhập khẩu thực phẩm chế biến đông lạnh nghe qua thì có vẻ “na ná” với thịt cá đông lạnh thông thường. Nhưng nếu bạn đã từng làm thực tế, bạn sẽ thấy… mọi thứ rẽ sang một hướng hoàn toàn khác.
Nhiều doanh nghiệp lần đầu nhập hàng kiểu này thường nghĩ đơn giản: cứ đông lạnh là làm kiểm dịch rồi thông quan. Đến khi hàng về cảng, bắt đầu bị yêu cầu thêm giấy tờ, kiểm tra an toàn thực phẩm, thậm chí là công bố sản phẩm… thì mới “giật mình”.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ thủ tục nhập khẩu thực phẩm chế biến đông lạnh, theo cách dễ hình dung nhất, đặc biệt nếu bạn đang chuẩn bị làm lô hàng đầu tiên.
Thực phẩm chế biến đông lạnh là gì?
Trước khi đi vào thủ tục, mình cần làm rõ một chút để tránh nhầm lẫn ngay từ đầu.
Thực phẩm chế biến đông lạnh là các sản phẩm đã qua sơ chế hoặc chế biến (tẩm ướp, nấu chín một phần hoặc hoàn chỉnh), sau đó được cấp đông để bảo quản và vận chuyển.
Nghe đơn giản, nhưng điểm “đã chế biến” chính là mấu chốt.
Ví dụ quen thuộc:
- Xúc xích, thịt viên, gà tẩm bột
- Khoai tây chiên, pizza đông lạnh
- Há cảo, dimsum, đồ ăn ready-to-eat
Trong khi đó, thịt bò đông lạnh nguyên miếng hay cá nguyên con lại không nằm trong nhóm này.
Há cảo nhập khẩu
Chỉ cần khác nhau ở yếu tố đã qua “chế biến”, toàn bộ cách quản lý đã thay đổi. Và đó là lý do bạn cần hiểu rõ phần tiếp theo.
Điều kiện để nhập khẩu thực phẩm chế biến đông lạnh
Vậy doanh nghiệp cần gì để nhập khẩu loại hàng này?
Trước hết, bạn cần có ngành nghề kinh doanh phù hợp với thực phẩm. Đây là điều kiện cơ bản, nhưng nhiều công ty mới thành lập lại quên không kiểm tra lại.
Tiếp theo, doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm. Điều này không chỉ nằm trên giấy tờ, mà còn liên quan đến việc lưu trữ, bảo quản hàng sau khi nhập về.
Một điểm quan trọng nữa là: nhiều mặt hàng chế biến sẽ phải thực hiện công bố sản phẩm trước khi làm thủ tục nhập khẩu và được phép lưu hành tại Việt Nam. Đây chính là “cửa ải” khiến không ít lô hàng bị chậm.
Nếu bạn chưa rõ công bố là gì, thì phần dưới sẽ giải thích kỹ hơn.
Bộ chứng từ cần chuẩn bị
Về chứng từ, nhìn chung bạn vẫn cần những giấy tờ quen thuộc trong nhập khẩu. Đó là: Hợp đồng, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn… Những thứ này gần như lô hàng nào cũng có.
Tuy nhiên, với thực phẩm chế biến đông lạnh, sẽ có thêm những giấy tờ “đặc thù” hơn.
Chẳng hạn như:
- Giấy chứng nhận y tế (Health Certificate) từ nước xuất khẩu. Đây là tài liệu chứng minh sản phẩm đảm bảo điều kiện vệ sinh an toàn.
- Chứng nhận xuất xứ (C/O), nếu bạn muốn hưởng ưu đãi thuế, thì cần có .
Quan trọng hơn cả là hồ sơ liên quan đến công bố sản phẩm. Nếu thiếu phần này, rất dễ bị ách lại khi làm thủ tục. Thực tế, nhiều lô hàng không vướng ở hải quan, mà lại “kẹt” ở chính bộ hồ sơ này.
Công bố sản phẩm – bước nhiều người vướng nhất
Đây là phần mình muốn bạn chú ý nhất.
Công bố sản phẩm thực phẩm là thủ tục do tổ chức sản xuất kinh doanh thực hiện để công khai chất lượng, thành phần và độ an toàn của sản phẩm thực phẩm. Đây được coi là "tấm giấy thông hành" đảm bảo sản phẩm tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật.
Không phải tất cả sản phẩm đều phải công bố, nhưng với thực phẩm chế biến, khả năng cao là có.
Sai lầm thường gặp là: đợi hàng về rồi mới bắt đầu làm.
Khi đó, bạn sẽ rơi vào thế bị động. Hàng nằm ở cảng, hồ sơ chưa xong, mỗi ngày trôi qua là thêm chi phí.
Mình từng gặp một case nhập khoai tây chiên đông lạnh. Doanh nghiệp nghĩ đây chỉ là nông sản đơn giản, nên không chuẩn bị công bố trước. Kết quả là hàng nằm gần một tháng chỉ để hoàn tất thủ tục này.
>> Tìm hiểu thêm về thủ tục tự công bố sản phẩm thực phẩm.
Quy trình thủ tục nhập khẩu thực phẩm chế biến đông lạnh
Nếu nhìn tổng thể, quy trình sẽ không quá khác so với các loại hàng khác. Nhưng khi đi vào chi tiết, bạn sẽ thấy có thêm vài bước “đặc trưng”.
Đầu tiên là 2 bước chuẩn bị trước khi nhập khẩu:
- Kiểm nghiệm sản phẩm mẫu
- Tự công bố sản phẩm (như trên)
Khi hàng về, bạn tiến hành đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm. Đây là bước gần như bắt buộc với đa số các loại thực phẩm chế biến.
Sau đó, bạn tiến hành khai báo hải quan. Tờ khai được truyền lên hệ thống, và chờ kết quả phân luồng.
Nếu luồng xanh, mọi thứ khá nhanh. Nhưng nếu vào luồng vàng hoặc đỏ, bạn sẽ cần nộp hồ sơ để kiểm tra, thậm chí có thể phải kiểm tra thực tế hàng hóa (kiểm hóa).
Chính bước kiểm nghiệm này có thể khiến thời gian kéo dài thêm vài ngày, thậm chí lâu hơn nếu hồ sơ chưa đầy đủ.
Và trong thời gian đó, container lạnh sẽ vẫn… "đốt tiền" từng ngày.
Rủi ro thường gặp khi nhập khẩu
Có một vài lỗi mà mình thấy lặp đi lặp lại khá nhiều.
- Nhầm loại hàng (nguyên liệu vs chế biến) → kéo theo sai toàn bộ thủ tục phía sau
- Thiếu hoặc sai hồ sơ công bố sản phẩm → hàng bị giữ lại để bổ sung
- Chứng từ giữa các bên không khớp → dễ bị soi khi kiểm tra hồ sơ
- Không nắm rõ yêu cầu kiểm tra an toàn thực phẩm → bị động khi bị yêu cầu bổ sung
- Xử lý sai bản chất hàng hóa (ví dụ: tôm tẩm bột nhưng khai như tôm nguyên liệu) → phát sinh kiểm tra và chậm thông quan
Kinh nghiệm thực tế để làm thủ tục nhanh, ít rủi ro
Nếu bạn đang chuẩn bị nhập lô đầu tiên, có vài điều mình khuyên thật lòng.
- Hãy xác định rõ loại hàng ngay từ đầu. Đừng đoán, và cũng đừng “nghĩ là giống”.
- Chuẩn bị hồ sơ càng sớm càng tốt, đặc biệt là công bố sản phẩm nếu cần. Làm trước một bước luôn giúp bạn chủ động hơn.
- Và nếu chưa có kinh nghiệm, đừng ngại làm việc với đơn vị dịch vụ có chuyên môn. Họ có thể giúp bạn tránh những sai sót mà bạn chưa từng nghĩ tới.Tóm lược nội dung
- Thực phẩm chế biến đông lạnh không chỉ là “hàng đông lạnh thông thường”. Điểm khác biệt nằm ở yếu tố chế biến, kéo theo hàng loạt yêu cầu về an toàn thực phẩm và công bố sản phẩm.
Nếu hiểu đúng ngay từ đầu, bạn sẽ thấy quy trình không quá phức tạp. Nhưng nếu nhầm lẫn, cái giá phải trả thường là thời gian và chi phí phát sinh.
Và với hàng đông lạnh, hai thứ đó… không hề rẻ một chút nào.
