Thủ tục nhập khẩu hàng thực phẩm: Hướng dẫn chi tiết và mới nhất 2026

Thủ tục 25 Tháng Giêng 2026

Thông tin mới nhất - Nghị định 46/2026/NĐ-CP

Nghị định số 46/2026/NĐ-CP

Ngày ban hành 26-01-2026

Ngày có hiệu lực 26-01-2026 (đã được điều chỉnh lại theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP)

Một số nội dung chính

Tăng cường kiểm tra an toàn thực phẩm đối với cả hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu;
Yêu cầu kiểm tra chặt chẽ hơn đối với hàng nhập khẩu, bao gồm kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế và lấy mẫu thử nghiệm trước khi được thông quan.
Phối hợp liên ngành giữa các bộ: Y tế, Nông nghiệp & Môi trường, Công Thương và Tài chính trong việc thực thi kiểm tra ATTP.
Quy định mới về quảng cáo thực phẩm, đặc biệt trên mạng xã hội: kiểm soát nội dung quảng cáo, trách nhiệm của người đăng, nhà cung cấp và người truyền tải.
Định nghĩa rõ ràng hơn các quy trình hậu kiểm và thanh tra định kỳ/đột xuất, nhằm phát hiện vi phạm sau khi sản phẩm đã lưu thông.

Tác động ngay lập tức khi áp dụng

Khi Nghị định 46 áp dụng triển khai ngay và không có giai đoạn chuyển tiếp kéo dài, điều này đã tạo ra những tác động rõ nét đối với hoạt động xuất nhập khẩu và lưu thông hàng hóa:

Ùn tắc hàng hóa tại cửa khẩu: Hàng tấn nông sản, thực phẩm tươi sống và các lô hàng nhập khẩu bị dừng lại để chờ kiểm tra ATTP, gây tồn đọng lớn trong những ngày đầu áp dụng.
Thời gian lấy mẫu, thử nghiệm và trả kết quả kéo dài (5–7 ngày) do nhiều cửa khẩu chưa có cơ sở kiểm nghiệm phù hợp, làm chậm trễ thủ tục thông quan.
Doanh nghiệp gặp khó khăn về hồ sơ và quy trình mới, trong khi cơ quan quản lý phải triển khai ngay các quy trình phức tạp.

Cập nhật mới nhất ngày 04-02-2026: Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định 46 cho đến hết ngày 15-04-2026

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nhập khẩu thực phẩm vào Việt Nam không đơn thuần chỉ là đặt hàng và làm thủ tục hải quan. Đằng sau mỗi loại sản phẩm lại có quy trình quản lý riêng, phụ thuộc vào từng cơ quan nhà nước. Hiểu đúng về thủ tục nhập khẩu hàng thực phẩm ngay từ đầu sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời tránh được các rắc rối phát sinh trong quá trình thông quan.

Bài viết này sẽ hệ thống lại các bước cần thiết, bắt đầu từ cách phân loại thực phẩm theo cơ quan quản lý, đến chi tiết thủ tục với từng nhóm hàng cụ thể như: thực phẩm chức năng (Bộ Y tế), nông sản đông lạnh (Bộ Nông nghiệp), hay những mặt hàng dạng đồ uống đóng chai (Bộ Công Thương). Và phần đầu tiên, chúng ta sẽ đi vào cái gốc rễ: phân loại thực phẩm theo cơ quan quản lý chuyên ngành.

Văn bản pháp luật liên quan đến hàng thực phẩm NK

Luật an toàn thực phẩm năm 2010
Quyết định số 1182/QĐ-BCT năm 2021 của Bộ Công thương
Thông tư 15/2024/TT-BYT của Bộ Y tế
Thông tư 01/2025/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp & PTNT
Thông tư 29/2023/TT-BYT
Nghị định 46/2026/NĐ-CP

Trước hết, cần phải nói rằng ngành hàng thực phẩm rất rộng, vì vậy chúng tôi sẽ cố gắng phân loại và trình bày theo cách dễ hiểu nhất, giúp các bạn có thể khái quát và hiểu được các thủ tục về nhập khẩu mặt hàng này.

Phân loại thực phẩm theo cơ quan quản lý chuyên ngành

Nếu bạn đang bối rối không biết hồ sơ xin giấy phép nhập khẩu thực phẩm phải gửi cho cơ quan nào, thì lời khuyên đầu tiên của tôi là: hãy xác định đúng cơ quan quản lý đầu mối cho loại hàng của bạn trước đã.

Có bốn cơ quan quản lý chính trong lĩnh vực nhập khẩu thực phẩm ở Việt Nam:

Bộ Y tế
Bộ Công Thương
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Bộ Tài nguyên và Môi trường (ít hơn, chỉ với một số mặt hàng liên quan môi trường)

Thực tế, ba cơ quan đầu tiên là phổ biến hơn trong hồ sơ thực tế mà chúng tôi từng xử lý.

Phân loại đúng cơ quan chuyên ngành là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong thủ tục nhập khẩu hàng thực phẩm. Dựa vào tính chất sản phẩm, mỗi cơ quan quản lý sẽ yêu cầu giấy tờ kiểm tra chuyên ngành khác nhau.

Cần lưu ý, bước công việc này rất quan trọng, có những mặt hàng lưỡng tính rất khó xác định thuộc quản lý của bộ nào nếu chỉ dựa vào mã HS bên bán cung cấp. Lúc đó cần đi sâu vào thành phần, thậm chí cần nộp công văn lên cơ quan có thẩm quyền để xác định mã đúng. Nếu bạn đang phân vân có thể liên hệ chúng tôi để nhận tư vấn chi tiết.

Thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Y tế

Thường là các mặt hàng có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ, bao gồm:

Thực phẩm chức năng
Thực phẩm bổ sung
Thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng
Thực phẩm dành cho chế độ ăn đặc biệt
Phụ gia thực phẩm, phẩm màu, hương liệu...

Nếu bạn nhập mấy sản phẩm kiểu như collagen dạng bột, nước uống detox, hay viên uống hỗ trợ tiêu hóa… thì thường rơi vào đây. Các mặt hàng này yêu cầu phải có công bố sản phẩm hoặc đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm.

Thực phẩm do Bộ Công Thương quản lý

Nhóm này chủ yếu là:

Rượu, bia, nước giải khát đóng chai
Đồ uống có cồn – không cồn
Bột ngọt, đường tinh luyện
Một số loại thực phẩm chế biến sẵn, bánh kẹo đóng gói…

Đây là các mặt hàng cần kiểm tra chất lượng nhà nước hoặc công bố hợp quy. Cơ quan đầu mối tiếp nhận thường là các chi cục Quản lý Chất lượng hàng hóa thuộc Bộ Công Thương.

Thực phẩm thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

Nếu bạn nhập:

Thịt, thủy sản đông lạnh
Rau củ quả tươi, hạt ngũ cốc nguyên liệu
Sữa, phô mai, mật ong, trứng, và các sản phẩm có nguồn gốc từ động – thực vật

Thì chắc chắn là sẽ phải thông qua các trung tâm kiểm dịch của Bộ Nông nghiệp. Đây là nhóm hàng bắt buộc kiểm dịch thực vật hoặc động vật.

Khi xử lý thủ tục cho khách hàng, chúng tôi thường yêu cầu họ mô tả thật cụ thể hàng hóa: thành phần, hình ảnh bao bì, mục đích sử dụng... để xác định đúng cơ quan chủ quản từ đầu.

Tóm lại, trước khi điền bất cứ tờ khai nào, bạn cần xác định hàng của mình thuộc sự quản lý của ai. Xác định đúng, bạn mới làm đúng hồ sơ. Và khi làm đúng hồ sơ, quá trình thông quan sẽ "mượt mà" hơn rất nhiều.

Tiếp theo, để hoàn thiện một bộ hồ sơ hải quan đầy đủ, bạn cần nắm rõ mã HS và các loại thuế khi nhập khẩu thực phẩm. Đó sẽ là nội dung ở phần tiếp theo.

Mã HS và thuế nhập khẩu thực phẩm

Ở phần trước, bạn đã biết rằng việc phân loại thực phẩm theo từng bộ quản lý là bước đầu tiên cực kỳ quan trọng. Nhưng có một bước không thể thiếu khác, mà tôi thường thấy nhiều doanh nghiệp chủ quan — đó là xác định đúng mã HS và tính thuế nhập khẩu thực phẩm.

Tại sao mã HS lại quan trọng đến vậy? Bởi nó không chỉ liên quan đến mức thuế bạn sẽ phải trả, mà còn quyết định luôn cả chính sách quản lý hàng hóa của lô hàng đó. Vậy nên, nếu chọn sai mã HS, có thể bạn sẽ bị xử phạt hành chính, hoặc nghiêm trọng hơn là không thông quan được hàng.

Mã HS (Harmonized System code) là mã số phân loại hàng hóa theo Hệ thống hài hòa do Tổ chức Hải quan Thế giới ban hành. Mỗi mặt hàng khi xuất nhập khẩu đều phải được gán một mã HS cụ thể.

Tôi từng gặp một khách hàng nhập khẩu mứt trái cây, nhưng do hiểu nhầm, họ lại dùng mã HS của trái cây tươi. Hệ quả là phải làm lại tờ khai, bị giữ hàng mất vài ngày, lại còn phát sinh thêm chi phí lưu container — nghe thì nhỏ thôi, nhưng đáng tiếc làm sao!

Cách tra mã HS cho thực phẩm

Thông thường, bạn có thể dò mã HS bằng mô tả hàng hóa trên Biểu thuế xuất nhập khẩu hoặc nhờ đơn vị dịch vụ hải quan hỗ trợ tra cứu. Tuy nhiên, với nhóm hàng thực phẩm nhập khẩu, tôi khuyên bạn nên cung cấp đầy đủ thông tin như sau để việc tra mã được chính xác:

Thành phần tạo nên sản phẩm (liệt kê chi tiết % nếu có thể)
Dạng đóng gói (chai, lọ, lon, bao bì hút chân không…)
Công dụng sản phẩm
Quy trình chế biến (nếu có tài liệu hoặc mô tả từ nhà sản xuất thì càng tốt)

Một lưu ý quan trọng: Có rất nhiều sản phẩm thực phẩm nghe tên thì na ná nhau, nhưng lại rơi vào những nhóm HS hoàn toàn khác nhau. Ví dụ, phô mai nguyên khối có thể có mã khác với phô mai đã chế biến hoặc đã bào sợi. Và khi đó, mức thuế cũng thay đổi tương ứng.

Các loại thuế chính áp dụng cho hàng thực phẩm nhập khẩu

Tùy theo loại thực phẩm bạn nhập, sẽ có những loại thuế sau:

Thuế nhập khẩu: thường dao động từ 0% đến 40%, tùy loại hàng và nước xuất khẩu. Nếu bạn nhập từ các nước có hiệp định thương mại tự do như ASEAN, EU, CPTPP… thì có thể được hưởng ưu đãi thuế suất 0%.
Thuế giá trị gia tăng (VAT): thường là 5% hoặc 10% với hàng thực phẩm. Ví dụ, thực phẩm tươi sống có thể áp dụng mức 5%, trong khi sản phẩm chế biến lại là 10%.
Thuế tiêu thụ đặc biệt: chỉ áp dụng với một số mặt hàng “đặc biệt” như bia, rượu, nước giải khát có đường…
Thuế bảo vệ môi trường: thường không áp dụng với đa số hàng thực phẩm, nhưng một số bao bì đóng gói đặc biệt có thể bị xem xét.

Nắm chắc mã HS và biểu thuế trước khi ký hợp đồng nhập khẩu, hoặc ít nhất tham khảo ý kiến từ đơn vị tư vấn hải quan, sẽ giúp bạn tránh được rất nhiều rắc rối về sau.

Tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu vào từng thủ tục nhập khẩu thực phẩm theo bộ quản lý chuyên ngành, bắt đầu từ Bộ Công Thương.

Thủ tục nhập khẩu thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Công Thương

Nếu sản phẩm bạn nhập thuộc thẩm quyền của Bộ Công Thương, nội dung sau đây sẽ giúp bạn nắm được các thủ tục cần thiết để hoàn tất quá trình nhập khẩu một cách hợp pháp và suôn sẻ.

Thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Công Thương thường là các loại như: rượu, bia, nước giải khát, bánh kẹo đóng gói, cà phê, ca cao, trà, đường, dầu thực vật, gia vị… Những mặt hàng này phần lớn là thực phẩm công nghiệp, đã qua chế biến và đóng gói.

Vậy, khi nhập khẩu những mặt hàng đó, chủ hàng cần phải làm gì?

Trên thực tế, đây là một trong những nhóm thực phẩm có quy trình tương đối "dễ thở" hơn so với nhóm cần kiểm dịch hay xét nghiệm. Nhưng “dễ” là khi bạn đã làm quen, còn nếu lần đầu trực tiếp đi làm thủ tục thì cũng khá lúng túng, vì có nhiều bước nhỏ, quy định riêng mà nếu không để ý sẽ bị “vấp”.

Bước 1: Đăng ký kiểm tra chất lượng thực phẩm nhập khẩu

Theo quy định, thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Công Thương cần đăng ký kiểm tra chất lượng tại Cơ quan được ủy quyền như VINACONTROL, QUATEST, VNTEST,... hoặc các chi cục quản lý thị trường, đặc biệt phổ biến là Cục An toàn thực phẩm – Bộ Công Thương.

Những tài liệu bạn cần chuẩn bị để đăng ký bao gồm:

Đơn đăng ký kiểm tra chất lượng theo mẫu
Hóa đơn thương mại (Invoice)
Phiếu đóng hàng (Packing List)
Tự công bố
Kết quả kiểm nghiệm
Bản mô tả chi tiết sản phẩm (Specification sheet có thể do nhà sản xuất cung cấp)
Nhãn sản phẩm kèm bản dịch (nếu nhãn sử dụng tiếng nước ngoài)
Hợp đồng mua bán, vận đơn, CO...

Nếu bạn chưa quen, đừng ngần ngại nhờ dịch vụ logistics hỗ trợ phần này. Nhiều khách hàng bên tôi chia sẻ rằng, họ từng phải đợi tới 5-7 ngày mới được duyệt hồ sơ, chỉ vì thiếu hoặc nhầm lẫn thông tin trên nhãn.

Bước 2: Làm thủ tục hải quan & lấy mẫu kiểm tra

Sau khi có giấy tiếp nhận đăng ký kiểm tra chất lượng (thường có mã số hồ sơ theo dõi), bạn sẽ thực hiện thủ tục khai báo hải quan bình thường.

Tùy theo kết quả phân luồng (xanh – vàng – đỏ), hải quan có thể yêu cầu lấy mẫu hàng để kiểm tra. Trong trường hợp cần kiểm tra chất lượng, bạn sẽ cung cấp mẫu thực phẩm kèm toàn bộ hồ sơ để gửi đến đơn vị đã đăng ký ở bước 1.

Lưu ý: Có những mặt hàng được miễn kiểm, đặc biệt nếu nhập từ những quốc gia đã ký kết thỏa thuận về quản lý an toàn thực phẩm hoặc thuộc loại được công nhận đạt chuẩn.

Bước 3: Nhận kết quả kiểm tra & thông quan

Thông thường, thời gian kiểm tra không quá 7 – 10 ngày làm việc. Nếu kết quả đạt yêu cầu, bạn sẽ nhận được Phiếu tiếp nhận kết quả kiểm tra chất lượng, căn cứ để được thông quan hàng hóa.

Lưu ý rằng nếu hồ sơ còn thiếu hoặc sai sót sẽ bị các cơ quan trả về để làm lại, dẫn đến mất nhiều thời gian. Bạn hãy liên hệ Vinalogs để có được tư vấn chuẩn bị hồ sơ đúng và nhanh nhất nhé.

Trường hợp không đạt, cơ quan kiểm tra sẽ yêu cầu bạn tiêu hủy, tái xuất hoặc xử lý khác theo quy định. Vì thế, trước khi nhập hàng, bạn nên chắc chắn rằng sản phẩm đáp ứng đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định ghi nhãn của Việt Nam.

Kết thúc bước này, bạn sẽ chuyển sang phần vận chuyển hàng về kho và xử lý hậu kiểm nếu có — nhưng đó là nội dung thuộc giai đoạn sau.

Thủ tục nhập khẩu thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Y tế

Sau khi bạn đã xác định mặt hàng thực phẩm mình muốn nhập khẩu chịu sự quản lý của Bộ Y tế, thì bước tiếp theo là chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục theo quy định. Trong bài này, tôi sẽ chia sẻ cụ thể trình tự thủ tục, kèm lưu ý thực tế mà nhiều khách hàng bên tôi từng vướng phải – để bạn có thể tránh sai sót trong các lô hàng tới.

Hàng thực phẩm thuộc sự quản lý của Bộ Y tế thường là các loại thực phẩm chức năng (TP chức năng), phụ gia thực phẩm, thực phẩm bổ sung, thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng, v.v…

Đừng nhầm lẫn với các mặt hàng “ăn uống được” khác như thủy sản, rau củ quả, thịt – những mặt hàng ấy lại do Bộ Nông nghiệp và PTNT quản lý.

Các bước thực hiện thủ tục nhập khẩu thực phẩm Bộ Y tế

Để hàng được thông quan, bạn cần làm 2 nhóm thủ tục chính: (1) Công bố sản phẩm, và (2) Kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP) khi nhập khẩu. Dưới đây là trình tự cơ bản và giải thích từng bước:

Bước 1: Đăng ký công bố sản phẩm

Trước khi nhập khẩu, hầu hết thực phẩm thuộc Bộ Y tế đều phải được công bố phù hợp quy định. Đây là thủ tục bắt buộc nếu bạn muốn đưa hàng ra thị trường thương mại.

Đăng ký công bố được thực hiện tại Cục ATTP – Bộ Y tế. Hồ sơ bao gồm:

Mẫu sản phẩm (nếu yêu cầu kiểm nghiệm)
Nhãn sản phẩm & nội dung nhãn phụ tiếng Việt
Giấy phép kinh doanh của doanh nghiệp (ghi nhận ngành nghề thực phẩm)
Phiếu kiểm nghiệm sản phẩm (do phòng kiểm nghiệm đủ điều kiện cấp)
Thành phần, quy cách, công năng sản phẩm

Tôi từng hỗ trợ một khách hàng lần đầu nhập thực phẩm chức năng từ Nhật Bản. Họ tưởng rằng chỉ cần có giấy phép bên Nhật là đủ. Nhưng thực tế, giấy kiểm nghiệm cũng phải đủ các chỉ tiêu quy định của Việt Nam, và phải làm tại đơn vị được Bộ Y tế công nhận. Thế là phải gửi mẫu về làm lại – mất hơn 2 tuần mới được cấp giấy đúng chuẩn.

Bước 2: Đăng ký kiểm tra ATTP khi hàng về đến cảng

Khi hàng cập cảng, bạn cần đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm. Có 3 hình thức kiểm:

Kiểm tra thông thường
Kiểm tra giảm
Kiểm tra miễn

Với mặt hàng đã công bố, nếu nhập thường xuyên và có lịch sử tuân thủ tốt, bạn có thể được xét vào nhóm miễn hoặc giảm kiểm. Còn lại, bắt buộc phải đăng ký kiểm tra. Việc này thực hiện trên hệ thống 1 cửa quốc gia, và phải có chữ ký số.

Bộ hồ sơ đăng ký kiểm ATTP sẽ gồm:

Đơn đăng ký kiểm tra ATTP
Vận đơn, invoice, packing list
Bản công bố sản phẩm
Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), nếu có
Tờ khai hải quan (bản nháp hoặc chính thức)

Sau khi đăng ký, cơ quan kiểm tra sẽ cấp giấy tiếp nhận – và khi có kết quả đạt, bạn mới được thông quan.

Một lưu ý nhỏ: có nhiều bạn quên không đính kèm bản scan của bản công bố sản phẩm khi nộp online lên hệ thống, dẫn tới bị từ chối hồ sơ. Lại phải nộp lại từ đầu. Nên tốt nhất là, nếu có vấn đề kỹ thuật hoặc không chắc, bạn nhờ bên dịch vụ logistics hỗ trợ – nhanh và yên tâm hơn.

Tới bước này rồi thì sang thủ tục hải quan chính thức là vừa. Và nhớ, thông tin tờ khai phải khớp với nhãn phụ và bản công bố nhé – nếu sai lệch, hoàn toàn có thể bị dừng thông quan.

Tiếp theo, tôi sẽ giải thích thủ tục nhập khẩu thực phẩm chịu sự quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Thủ tục nhập khẩu thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường

Ở phần này, mình sẽ chia sẻ kỹ hơn về thủ tục nhập khẩu thực phẩm dưới sự quản lý của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (MARD), đồng thời có liên quan tới chế độ kiểm tra của ngành Môi trường với một số mặt hàng đặc thù. Đây là nhóm hàng mà khá nhiều công ty nhập khẩu “than trời” vì liên quan đến kiểm dịch, kiểm tra chất lượng, chứng nhận ATTP… khá lắt nhắt. Nhưng nếu hiểu rõ thì việc chuẩn bị hồ sơ sẽ dễ thở hơn rất nhiều.

Nhóm thực phẩm nào thuộc quản lý của Bộ Nông nghiệp?

Thực phẩm thuộc nhóm nông sản tươi sống, sản phẩm từ động vật, thực vật — ví dụ như thịt đông lạnh, rau củ quả, thủy sản, sữa tươi, trứng gà trứng vịt, đồ ăn chăn nuôi... thì đều do Bộ NN&PTNT quản lý.

Ở đây, bạn cần xác định được hàng hóa mình nhập thuộc bộ nào quản lý, vì rất nhiều doanh nghiệp mới, khi nhập mấy mặt hàng như hạt điều, mì ống, thịt hộp, nước ép hoa quả… là lúng túng, không biết làm kiểm định ở đâu. Có lần khách hàng bên mình nhập gà nguyên con đông lạnh, cứ nghĩ rằng chỉ cần kiểm tra ATTP là xong, cuối cùng lại thiếu kiểm dịch động vật, phải thông quan tới lần thứ 3.

Để xác định hàng thuộc Bộ Nông nghiệp quản lý, bạn có thể tra cứu danh mục hàng hóa quản lý chuyên ngành tại Phụ lục I Thông tư 15/2018/TT-BNNPTNT, hoặc liên hệ đơn vị dịch vụ để họ kiểm tra hộ. Cá nhân mình khuyên là nên gửi sớm bảng kê hàng hóa hoặc hóa đơn nháp cho bên dịch vụ rà lại từ đầu, tránh tình trạng phải mở tờ khai lại hoặc bổ sung sau khi đã thông quan.

Các thủ tục chính khi nhập khẩu thực phẩm do Bộ NN&PTNT quản lý

Dành cho bạn đang chuẩn bị nhập thực phẩm, hàng đông lạnh hay nông sản, dưới đây là các bước cơ bản bạn sẽ cần thực hiện:

1. Xin giấy đăng ký kiểm dịch thực vật hoặc động vật

Tùy vào loại thực phẩm, bạn sẽ cần chuẩn bị hồ sơ và nộp đơn đăng ký kiểm dịch với Cục Thú y (đối với sản phẩm từ động vật) hoặc Cục Bảo vệ thực vật (đối với sản phẩm từ thực vật). Hồ sơ thường gồm:

Đơn đăng ký kiểm dịch
Hợp đồng mua bán
Invoice, Packing List
Vận đơn
Giấy chứng nhận kiểm dịch nước xuất khẩu (health certificate / phytosanitary certificate)

Lưu ý là bạn nên đăng ký trước khi hàng về cảng ít nhất 1-2 ngày để sắp lịch kiểm. Có lần lô hàng sầu riêng đông lạnh của khách bên mình tới cảng Cát Lái, nhưng bạn ấy quên chưa xin kiểm dịch trước, đến lúc đăng ký mới thì không xếp lịch kịp, phải chờ gần một tuần, hàng bị phạt lưu container.

2. Làm thủ tục kiểm tra chất lượng hoặc chứng nhận an toàn thực phẩm

Một số hàng sẽ yêu cầu thêm việc đăng ký kiểm tra chất lượng nhà nước, hoặc chứng nhận ATTP theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Thông thường cần cung cấp:

Giấy đăng ký kiểm tra chất lượng/chứng nhận ATTP
Bản tự công bố sản phẩm (nếu yêu cầu)
Giấy phép lưu hành tự do (CFS)
Nhãn sản phẩm (bản gốc và dịch tiếng Việt)
Kết quả test mẫu (COA)

Về việc tự công bố, chỉ một số sản phẩm chế biến sẵn đóng gói mới bắt buộc, như mứt trái cây, nước ép hộp, thực phẩm bổ sung… Việc này không khó, chỉ cần chuẩn bị hồ sơ đúng và nộp tại chi cục quản lý nông nghiệp khu vực.

3. Môi trường: hàng phải có giấy phép hay không?

Không phải mặt hàng nào cũng bị “dính” tới thủ tục về môi trường, nhưng với sản phẩm có nguồn gốc sinh học, đóng gói dạng nguyên liệu thô, hoặc có nguy cơ tạo chất thải hữu cơ... thì có thể bị yêu cầu kiểm tra thêm. Ví dụ: phế phẩm nông nghiệp, bột đậu tương chưa qua xử lý, vỏ hạt điều…

Kinh nghiệm của mình là: nếu hàng bạn lạ, chưa từng nhập, nên hỏi bên dịch vụ logistic hoặc tải hồ sơ từ các lô tương tự trước đó để đối chiếu.

Một vài lưu ý quan trọng khi làm thủ tục

Hạn chế sửa tờ khai sau khi đã truyền chính thức, đặc biệt nếu hàng nằm trong diện cần kiểm dịch. Rất dễ bị luồng đỏ.
Nên khai tên hàng “thông minh”: ngắn gọn nhưng đầy đủ bản chất, dùng đúng thuật ngữ chuyên ngành để cán bộ hải quan dễ hiểu.
Với lô hàng bị đề nghị kiểm hóa, nên cử nhân sự đi kèm để trực tiếp giải thích.

Giai đoạn sau cùng, sau khi có kết quả kiểm tra/chứng nhận đạt yêu cầu, bạn hoặc công ty dịch vụ sẽ nộp bản mềm và bản scan cho hải quan để hoàn tất thông quan. Nếu luồng xanh thì chỉ cần nộp phí, còn luồng vàng hoặc đỏ thì hải quan sẽ kiểm soát kỹ hơn.

Chúng ta sẽ tiếp tục với các loại thủ tục khác trong phần tiếp theo.

Lời kết

Nhập khẩu thực phẩm tưởng dễ mà không dễ. Mỗi nhóm mặt hàng lại thuộc sự quản lý của các bộ ngành khác nhau như Bộ Công Thương, Bộ Y tế, hay Bộ Nông nghiệp & Môi trường – và mỗi nơi lại có một “mạch thủ tục” riêng biệt. Vì vậy, bước đầu tiên và quan trọng nhất luôn là xác định chính xác loại thực phẩm bạn định nhập, để biết mình sẽ phải làm việc với cơ quan nào.

Bên cạnh đó, việc nắm rõ mã HS và các loại thuế áp dụng cũng sẽ giúp bạn chủ động hơn trong tính toán chi phí, tránh bị động vào phút chót. Và dù bạn tự làm hay sử dụng dịch vụ, thì việc hiểu rõ quy trình cấp phép, công bố sản phẩm, kiểm tra an toàn thực phẩm... sẽ giúp quá trình của bạn suôn sẻ hơn nhiều. Hy vọng bài viết này đã phần nào giúp bạn hình dung bức tranh toàn cảnh về thủ tục nhập khẩu hàng thực phẩm.