Thủ tục nhập khẩu thực phẩm: mới nhất 2026

Nhập khẩu thực phẩm vào Việt Nam không đơn thuần chỉ là đặt hàng và làm thủ tục hải quan. Đằng sau mỗi loại sản phẩm lại có quy trình quản lý riêng, phụ thuộc vào từng cơ quan Nhà nước. Hiểu đúng về thủ tục nhập khẩu hàng thực phẩm ngay từ đầu sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời tránh được các rắc rối phát sinh trong quá trình thông quan.

Bài viết này sẽ hệ thống lại các bước cần thiết, bắt đầu từ cách phân loại thực phẩm, cách xác định cơ quan quản lý, đến chi tiết thủ tục với từng nhóm hàng cụ thể như: thực phẩm chức năng (Bộ Y tế), nông sản đông lạnh (Bộ Nông nghiệp), hay những mặt hàng dạng đồ uống đóng chai (Bộ Công Thương).

NỘI DUNG CHÍNH

Các loại thực phẩm nhập khẩu phổ biến
Văn bản pháp luật liên quan
Xác định cơ quan quản lý
Mã HS và thuế nhập khẩu thực phẩm
Nhãn mác hàng thực phẩm nhập khẩu
Thủ tục nhập khẩu thực phẩm thuộc quản lý của Bộ công thương
Thủ tục nhập khẩu thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Y tế
Thủ tục nhập khẩu thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Nông nghiệp & Môi trường
Một số vướng mắc thường gặp khi nhập khẩu thực phẩm
Lời kết

Trong phần đầu tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu và điểm tên 1 số loại thực phẩm nhập khẩu phổ biến, có tính chất hàng và công dụng tương tự nhau.

Các loại thực phẩm nhập khẩu phổ biến

Theo định nghĩa trong Luật An toàn thực phẩm 2010:

Thực phẩm là sản phẩm mà con người ăn, uống ở dạng tươi sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến, bảo quản. Thực phẩm không bao gồm mỹ phẩm, thuốc lá và các chất sử dụng như dược phẩm.

Vậy có thể hiểu thực phẩm là những sản phẩm mà chúng ta có thể ăn uống được ngay mà không cần chế biến thêm.

Các loại thực phẩm nhập khẩu

Dưới đây là các nhóm phổ biến, kèm tên gọi ví dụ để bạn dễ hình dung. Trong số đó có một số tên thực phẩm kèm theo đường link đến bài viết cụ thể với loại thực phẩm đó, như vậy sẽ đúng nhu cầu của bạn hơn.

1. Thực phẩm đông lạnh: thịt bò, cá hồi, pizza đông lạnh, ngô/khoai tây chiên, rau hỗn hợp
2. Trái cây tươi: táo, cam, quýt, nho, cherry...
3. Sữa & sản phẩm từ sữa: sữa bột, phô mai, bơ, whipping cream
4. Thực phẩm chức năng & đồ uống dinh dưỡng: collagen, protein powder, vitamin drink
5. Đồ uống: rượu bia, nước giải khát, nước trái cây
6. Thực phẩm healthy, organic, thiên nhiên: granola, hạt dinh dưỡng, snack healthy, trà thảo mộc
7. Nguyên liệu thực phẩm ngành F&B: bột làm bánh, syrup, cheese topping, nguyên liệu trà sữa
8. Thực phẩm đóng gói: snack, bánh kẹo, đồ ăn vặt đóng gói sẵn
9. Thực phẩm cao cấp: chocolate cao cấp, thịt wagyu, đồ gourmet

Tiếp theo là các văn bản pháp luật liên quan đến thực phẩm nhập khẩu mà người làm thủ tục phải biết.

Văn bản pháp luật liên quan đến hàng thực phẩm NK

• Luật an toàn thực phẩm năm 2010
• Nghị định số 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật ATTP
• Nghị định số 46/2026/NĐ-CP (tạm ngừng thực hiện, như đã đề cập phía trên)
• Quyết định số 1182/QĐ-BCT năm 2021 - Danh mục mặt hàng nhập khẩu phải kiểm tra chuyên ngành của Bộ Công thương
• Thông tư 15/2024/TT-BYT - Danh mục hàng hóa kiểm tra an toàn thực phẩm của Bộ Y tế
• Thông tư 01/2024/TT-BNNPTNT - Danh mục hàng phải kiểm tra chuyên ngành của Bộ Nông nghiệp & PTNT: Phụ lục 1 - Mục 9 (KDTV) & Mục 10 (ATTP)
• Thông tư 17/2023/TT-BYT sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ một số văn bản quy phạm pháp luật về an toàn thực phẩm
• Thông tư 29/2023/TT-BYT - Hướng dẫn nội dung, cách ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm
• Thông tư số 43/2014/TT-BYT quy định về quản lý thực phẩm chức năng
• Thông tư 34/2018/TT-BNNPTNT có nội dung về thủ tục nhập khẩu hàng hóa vừa phải kiểm dịch thực vật vừa phải kiểm tra an toàn thực phẩm
• Công văn 358/TY-KD năm 2019 của Cục thú y về kiểm dịch, kiểm tra ATTP đối với các lô hàng sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu làm thực phẩm
• Công văn 2792/ATTP-SP năm 2024 của Cục an toàn thực phẩm hướng dẫn phân loại sản phẩm tự công bố, đăng ký bản công bố

Một số văn bản hợp nhất liên quan:

• Văn bản hợp nhất 09/VBHN-BYT năm 2019 hợp nhất Nghị định hướng dẫn Luật an toàn thực phẩm
• Văn bản hợp nhất 11/VBHN-BYT năm 2023 hợp nhất Thông tư quy định về quản lý thực phẩm chức năng
• Văn bản hợp nhất 09/VBHN-BYT năm 2024 hợp nhất Thông tư quy định về quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm
• Văn bản hợp nhất 18/VBHN-BNNPTNT năm 2024 hợp nhất Thông tư quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn (có nội dung về sản phẩm động vật sử dụng làm thực phẩm)

Quy định mới nhất - Nghị định 46/2026/NĐ-CP (đã tạm dừng)

Nghị định số 46/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm, ban hành ngày 26-01-2026, ngày có hiệu lực: lùi đến ngày 15-04-2026 (theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP)

Một số nội dung chính Nghị định 46

• Tăng cường kiểm tra an toàn thực phẩm đối với cả hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu;
• Yêu cầu kiểm tra chặt chẽ hơn đối với hàng nhập khẩu, bao gồm kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế và lấy mẫu thử nghiệm trước khi được thông quan.
• Phối hợp liên ngành giữa các bộ: Y tế, Nông nghiệp & Môi trường, Công Thương và Tài chính trong việc thực thi kiểm tra ATTP.
• Quy định mới về quảng cáo thực phẩm, đặc biệt trên mạng xã hội: kiểm soát nội dung quảng cáo, trách nhiệm của người đăng, nhà cung cấp và người truyền tải.
• Định nghĩa rõ ràng hơn các quy trình hậu kiểm và thanh tra định kỳ/đột xuất, nhằm phát hiện vi phạm sau khi sản phẩm đã lưu thông.

Tác động ngay lập tức khi áp dụng

Khi Nghị định 46 áp dụng triển khai ngay và không có giai đoạn chuyển tiếp kéo dài, điều này đã tạo ra những tác động rõ nét đối với hoạt động xuất nhập khẩu và lưu thông hàng hóa:

• Ùn tắc hàng hóa tại cửa khẩu: Hàng tấn nông sản, thực phẩm tươi sống và các lô hàng nhập khẩu bị dừng lại để chờ kiểm tra ATTP, gây tồn đọng lớn trong những ngày đầu áp dụng.
• Thời gian lấy mẫu, thử nghiệm và trả kết quả kéo dài (5–7 ngày) do nhiều cửa khẩu chưa có cơ sở kiểm nghiệm phù hợp, làm chậm trễ thủ tục thông quan.
• Doanh nghiệp gặp khó khăn về hồ sơ và quy trình mới, trong khi cơ quan quản lý phải triển khai ngay các quy trình phức tạp.

Cập nhật tình hình thực hiện Nghị định 46

Ngày 04-02-2026: Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định 46 cho đến hết ngày 15-04-2026.

Ngày 11/3/2026: Trong phiên họp quý I-2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, đã thảo luận về đề án định hướng "chỉ một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm".

Ngày 20/3/2026: Thường trực Chính phủ giao Bộ Y tế cùng các bộ liên quan rà soát, trình Chính phủ trước ngày 28/3 để ban hành nghị quyết mới lùi thực hiện Nghị định 46 cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn mới có hiệu lực.

Trên đây là thông tin nhanh liên quan đến Nghị định 46. Giờ chúng ta sẽ quay lại nội dung chính của bài viết này.

Xác định cơ quan quản lý chuyên ngành

Trước hết, cần phải nói rằng ngành hàng thực phẩm rất rộng, vì vậy chúng tôi sẽ cố gắng phân loại và trình bày theo cách dễ hiểu nhất, giúp các bạn có thể khái quát và hiểu được các thủ tục về nhập khẩu mặt hàng này.

Người mới nhập khẩu lần đầu thường khá bối rối, không biết hàng của mình phải làm hồ sơ nhập khẩu thực phẩm gửi đến cơ quan nào quản lý. Nếu bạn rơi vào trường hợp đó thì cũng là bình thường.

Lời khuyên đầu tiên của tôi là: hãy xác định đúng cơ quan quản lý đầu mối cho loại hàng của bạn trước đã.

Quản lý kiểm tra an toàn thực phẩm

Có 3 cơ quan quản lý chính trong lĩnh vực nhập khẩu thực phẩm ở Việt Nam: Bộ Y tế, Bộ Công thương, và Bộ Nông nghiệp & Môi Trường. Dựa vào tên hàng và Mã HS (nếu đã biết) và tra cứu trong danh mục hàng thuộc quản lý của từng Bộ để xem hàng của bạn thuộc Bộ nào quản lý.

Đây là danh mục quan trọng bạn có thể dùng để tra cứu:

1. Bộ Y tế - Thông tư 15/2024/TT-BYT - Danh mục hàng hóa kiểm tra an toàn thực phẩm của Bộ Y tế
2. Bộ Công Thương - Quyết định số 1182/QĐ-BCT năm 2021 - Danh mục mặt hàng nhập khẩu phải kiểm tra chuyên ngành của Bộ Công thương
3. Bộ Nông nghiệp và Môi trường - Thông tư 01/2024/TT-BNNPTNT - Danh mục hàng phải kiểm tra chuyên ngành của Bộ Nông nghiệp & PTNT, phạm vi rất rộng, bạn chỉ cần quan tâm đến những danh mục liên quan đến thực phẩm. Cụ thể: Mục 10 trong Phụ lục I - Danh mục thực phẩm nguồn gốc thực vật nhập khẩu - Tải file tại đây

Tra cứu và xác định được đúng cơ quan chuyên ngành là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong thủ tục nhập khẩu hàng thực phẩm. Chọn sai là nhiều hệ lụy kéo theo về thời gian và chi phí, mà chắc chắn là bạn không muốn vướng phải.

Nếu sản phẩm thực phẩm không thuộc cả 3 danh mục nêu ở trên, thì không phải làm an toàn thực phẩm. Chẳng hạn, khách hàng chúng tôi đang nhập 1 số mặt hàng thuộc loại này: Siro cararmel, Syrup chanh dùng pha chế đồ uống, bột kem béo thực vật (bột pha trà sữa)...

Cần lưu ý, trong thực tế có những mặt hàng lưỡng tính khó xác định thuộc quản lý của bộ nào nếu chỉ dựa vào mã HS phía người bán nước ngoài cung cấp. Khi đó, cần đi sâu tìm hiểu thành phần cụ thể, thậm chí có khách hàng của công ty tôi còn phải nộp công văn lên hỏi cơ quan có thẩm quyền để xác định mã đúng trước khi làm hồ sơ.

Trong phần tiếp theo, tôi sẽ liệt kê 1 số sản phẩm thực phẩm tiêu biểu thuộc quản lý của từng Bộ nêu trên.

Thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Y tế

Thường là các mặt hàng có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ, bao gồm:

• Thực phẩm chức năng
• Thực phẩm bổ sung
• Thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng
• Thực phẩm dành cho chế độ ăn đặc biệt
• Phụ gia thực phẩm, phẩm màu, hương liệu...

Nếu bạn nhập mấy sản phẩm kiểu như collagen dạng bột, nước uống detox, hay viên uống hỗ trợ tiêu hóa… thì thường rơi vào nhóm này. Những mặt hàng đó cần phải có công bố sản phẩm hoặc đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm.

Thực phẩm do Bộ Công Thương quản lý

Nhãn mác Trà thảo mộc nhập khẩu

Nhóm này chủ yếu là:

• Rượu, bia, nước giải khát đóng chai hoặc lon (vd: trà thảo mộc)
• Đồ uống có cồn hoặc không cồn
• Bột ngọt, đường tinh luyện
• Một số loại thực phẩm chế biến sẵn, bánh kẹo đóng gói…

Đây là các mặt hàng cần kiểm tra chất lượng Nhà nước hoặc công bố hợp quy. Cơ quan đầu mối tiếp nhận thường là các chi cục Quản lý Chất lượng hàng hóa thuộc Bộ Công Thương.

Thực phẩm thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

Chân lợn nhập khẩu

Nếu bạn nhập thực phẩm có nguồn gốc động vật - thực vật, chẳng hạn như:

• Thịt động vật (thịt bò Mỹ/Úc/Kobe, thịt lợn, thịt gà...), thủy hải sản đông lạnh (cá hồi Na Uy, cá ngừ, cá trứng...)
• Rau củ, quả tươi, hạt ngũ cốc nguyên liệu
• Sữa, phô mai, bơ, whipping cream, mật ong, trứng...

Thì chắc chắn là sẽ phải thông qua các trung tâm kiểm dịch của Bộ Nông nghiệp. Đây là nhóm hàng bắt buộc kiểm dịch thực vật hoặc động vật.

Khi xử lý thủ tục cho khách hàng, chúng tôi thường yêu cầu họ mô tả thật cụ thể hàng hóa: thành phần, hình ảnh bao bì, mục đích sử dụng... để xác định đúng cơ quan chủ quản từ đầu. 

Tóm lại, trước khi điền bất cứ tờ khai nào, bạn cần xác định hàng của mình thuộc sự quản lý của Bộ nào. Xác định đúng, bạn mới làm đúng hồ sơ. Và khi làm đúng hồ sơ, quá trình thông quan sẽ "mượt mà" hơn rất nhiều.

Tiếp theo, để hoàn thiện một bộ hồ sơ hải quan đầy đủ, bạn cần nắm rõ mã HS và các loại thuế khi nhập khẩu thực phẩm. Đó sẽ là nội dung ở phần tiếp theo.

Mã HS và thuế nhập khẩu thực phẩm

Ở phần trước, bạn đã biết rằng việc phân loại thực phẩm theo từng bộ quản lý là bước đầu tiên cực kỳ quan trọng. Nhưng có một bước không thể thiếu khác, mà tôi thường thấy nhiều doanh nghiệp chủ quan — đó là xác định đúng mã HS và tính thuế nhập khẩu thực phẩm.

Tại sao mã HS lại quan trọng đến vậy? Bởi nó không chỉ liên quan đến mức thuế bạn sẽ phải trả, mà còn quyết định luôn cả chính sách quản lý hàng hóa của lô hàng đó. Vậy nên, nếu chọn sai mã HS, có thể bạn sẽ bị xử phạt hành chính, hoặc nghiêm trọng hơn là không thông quan được hàng.

Mã HS (Harmonized System code) là mã số phân loại hàng hóa theo Hệ thống hài hòa do Tổ chức Hải quan Thế giới ban hành. Mỗi mặt hàng khi xuất nhập khẩu đều phải được gán một mã HS cụ thể.

Tôi từng gặp một khách hàng nhập khẩu mứt trái cây, nhưng do hiểu nhầm, họ lại dùng mã HS của trái cây tươi. Hệ quả là phải làm lại tờ khai, bị giữ hàng mất vài ngày, lại còn phát sinh thêm chi phí lưu container — nghe thì nhỏ thôi, nhưng đáng tiếc làm sao!

Cách tra mã HS cho thực phẩm

Thông thường, bạn có thể dò mã HS bằng mô tả hàng hóa trên Biểu thuế xuất nhập khẩu hoặc nhờ đơn vị dịch vụ hải quan hỗ trợ tra cứu. Tuy nhiên, với nhóm hàng thực phẩm nhập khẩu, tôi khuyên bạn nên cung cấp đầy đủ thông tin như sau để việc tra mã HS được chính xác:

• Thành phần tạo nên sản phẩm (liệt kê chi tiết % nếu có thể)
• Dạng đóng gói (chai, lọ, lon, bao bì hút chân không…)
• Công dụng sản phẩm
• Quy trình chế biến (nếu có tài liệu hoặc mô tả từ nhà sản xuất thì càng tốt)

Một lưu ý quan trọng: Có rất nhiều sản phẩm thực phẩm nghe tên thì na ná nhau, nhưng lại rơi vào những nhóm HS hoàn toàn khác nhau. Ví dụ, phô mai nguyên khối có thể có mã khác với phô mai đã chế biến hoặc đã bào sợi. Và khi đó, mức thuế cũng thay đổi tương ứng.

Các loại thuế chính áp dụng cho hàng thực phẩm nhập khẩu

Tùy theo loại thực phẩm bạn nhập, sẽ có những loại thuế sau:

• Thuế nhập khẩu: thường dao động từ 0% đến 40%, tùy loại hàng và nước xuất khẩu. Nếu bạn nhập từ các nước có hiệp định thương mại tự do như ASEAN, EU, CPTPP… thì có thể được hưởng ưu đãi thuế suất 0%.
• Thuế giá trị gia tăng (VAT): thường là 5% hoặc 10% với hàng thực phẩm. Ví dụ, thực phẩm tươi sống có thể áp dụng mức 5%, trong khi sản phẩm chế biến lại là 10%.
• Thuế tiêu thụ đặc biệt: chỉ áp dụng với một số mặt hàng “đặc biệt” như bia, rượu, nước giải khát có đường…
• Thuế bảo vệ môi trường: thường không áp dụng với đa số hàng thực phẩm, nhưng một số bao bì đóng gói đặc biệt có thể bị xem xét.

Nắm chắc mã HS và biểu thuế trước khi ký hợp đồng nhập khẩu, hoặc ít nhất tham khảo ý kiến từ đơn vị tư vấn hải quan, sẽ giúp bạn tránh được rất nhiều rắc rối về sau.

Tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu vào từng thủ tục nhập khẩu thực phẩm theo bộ quản lý chuyên ngành, bắt đầu từ Bộ Công Thương.

Nhãn mác hàng thực phẩm nhập khẩu

Hàng thực phẩm nhập khẩu cần tuân thủ nghiêm chỉnh quy định về nhãn mác trong các văn bản liên quan. Cụ thể là Nghị định 111/2021/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa.

Theo đó, nhãn mác hàng thực phẩm nhập khẩu trước hết phải đủ phần nội dung bắt buộc, tương tự như các loại hàng thông thường:

1. Tên hàng hóa
2. Xuất xứ hàng hóa
3. Tên & địa chỉ nhà sản xuất (hoặc người chịu trách nhiệm) ở nước ngoài

Ngoài ra, tem nhãn hàng còn phải thể hiện nội dung bắt buộc đối với riêng nhóm hàng thực phẩm nhập khẩu. Với riêng từng mặt hàng cụ thể, yêu cầu này cũng có sự khác nhau. Bạn tra cứu trong Phụ lục I, III, IV, V của Nghị định 111 để nắm được chi tiết.

Lấy ví dụ, trong Phụ lục I, nội dung bắt buộc phải có trên nhãn của nhóm hàng Thực phẩm:

a) Định lượng;
b) Ngày sản xuất;
c) Hạn sử dụng;
d) Thành phần hoặc thành phần định lượng; thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng (nếu có);
đ) Thông tin cảnh báo;
e) Hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn bảo quản.

Tra cứu tương tự, bạn sẽ biết nội dung bắt buộc phải ghi trên nhãn cho các mặt hàng khác: Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm đã qua chiếu xạ, thực phẩm biến đổi gen, rượu, đồ uống khác...

>> Đọc thêm bài viết về Nhãn thực phẩm nhập khẩu

Thủ tục nhập khẩu thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Công Thương

Nếu sản phẩm bạn nhập thuộc thẩm quyền của Bộ Công Thương, nội dung sau đây sẽ giúp bạn nắm được các thủ tục cần thiết để hoàn tất quá trình nhập khẩu một cách hợp pháp và suôn sẻ.

Thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Công Thương thường là các loại như: rượu, bia, nước giải khát, bánh kẹo đóng gói, cà phê, ca cao, trà, đường, dầu thực vật, gia vị… Những mặt hàng này phần lớn là thực phẩm công nghiệp, đã qua chế biến và đóng gói.

Vậy, khi nhập khẩu những mặt hàng đó, chủ hàng cần phải làm gì?

Trên thực tế, đây là một trong những nhóm thực phẩm có quy trình tương đối "dễ thở" hơn so với nhóm cần kiểm dịch hay xét nghiệm. Nhưng “dễ” là khi bạn đã làm quen, còn nếu lần đầu trực tiếp đi làm thủ tục thì cũng khá lúng túng, vì có nhiều bước nhỏ, quy định riêng mà nếu không để ý sẽ bị “vấp”.

Trước khi hàng về, thậm chí trước khi hàng lên tàu, bạn cần làm 2 bước công việc:

1. Kiểm nghiệm sản phẩm: là quá trình phân tích, đánh giá các chỉ tiêu chất lượng và độ an toàn của sản phẩm (hóa lý, vi sinh, thành phần) dựa trên các quy chuẩn kỹ thuật. Đây là bước bắt buộc để chứng minh sự an toàn, hợp pháp, từ đó doanh nghiệp của bạn mới có thể công bố tiêu chuẩn và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. Bạn có thể tra cứu danh sách các đơn vị kiểm nghiệm thực phẩm được chỉ định bởi Bộ Y tế, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp & Môi trường.
2. Tự công bố sản phẩm: Bạn chủ động công khai thông tin chất lượng, an toàn thực phẩm (ATTP) của sản phẩm trên trang thông tin điện tử và cơ quan quản lý trước khi sản phẩm được lưu hành.

Sau đó, khi hàng về cảng, bạn bắt tay vào quy trình làm thủ tục nhập khẩu thực phẩm cho sản phẩm của mình. Các bước cụ thể như sau.

Bước 1: Đăng ký kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu (Kiểm tra chất lượng)

Theo quy định, thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Công Thương cần đăng ký kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu tại các đơn vị được chỉ định như Vinacontrol, Quatest, VNtest... >> Xem danh sách các đơn vị được ủy quyền tại đây

Những tài liệu bạn cần chuẩn bị để đăng ký bao gồm:

• Đơn đăng ký kiểm tra chất lượng theo mẫu
• Hóa đơn thương mại (Invoice)
• Phiếu đóng hàng (Packing List)
• Tự công bố
• Kết quả kiểm nghiệm
• Bản mô tả chi tiết sản phẩm (Specification sheet có thể do nhà sản xuất cung cấp)
• Nhãn sản phẩm kèm bản dịch (nếu nhãn sử dụng tiếng nước ngoài)
• Hợp đồng mua bán, vận đơn, CO...

Nếu bạn chưa quen, đừng ngần ngại nhờ dịch vụ logistics hỗ trợ phần này. Nhiều khách hàng bên tôi chia sẻ rằng, họ từng phải đợi tới 5-7 ngày mới được duyệt hồ sơ, chỉ vì thiếu hoặc nhầm lẫn thông tin trên nhãn.

Bước 2: Làm thủ tục hải quan

Sau khi có giấy tiếp nhận đăng ký kiểm tra chất lượng (thường có mã số hồ sơ theo dõi), bạn sẽ thực hiện thủ tục khai báo hải quan bình thường.

Tùy theo kết quả phân luồng (xanh – vàng – đỏ), thủ tục hải quan khác nhau ít nhiều. Nếu tờ khai luồng đỏ, sau khi xem xong hồ sơ, hải quan yêu cầu kiểm tra thực tế hàng hóa.

Bước 3: Nhận kết quả kiểm tra ATTP & thông quan

Thông thường, thời gian kiểm tra hồ sơ chỉ 1-2 ngày làm việc. Nếu kết quả đạt yêu cầu, bạn sẽ nhận được Phiếu kết quả kiểm tra ATTP, căn cứ để được thông quan hàng hóa.

Lưu ý rằng nếu hồ sơ còn thiếu hoặc sai sót sẽ bị các cơ quan trả về để làm lại, dẫn đến mất nhiều thời gian. Bạn hãy liên hệ Vinalogs để có được tư vấn chuẩn bị hồ sơ đúng và nhanh nhất nhé.

Trường hợp không đạt, cơ quan kiểm tra sẽ yêu cầu bạn tiêu hủy, tái xuất hoặc xử lý khác theo quy định. Vì thế, trước khi nhập hàng, bạn nên chắc chắn rằng sản phẩm đáp ứng đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định ghi nhãn của Việt Nam.

Kết thúc bước này, bạn sẽ chuyển sang phần vận chuyển hàng về kho và xử lý hậu kiểm nếu có — nhưng đó là nội dung thuộc giai đoạn sau.

Thủ tục nhập khẩu thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Y tế

Sau khi bạn đã xác định mặt hàng thực phẩm mình muốn nhập khẩu chịu sự quản lý của Bộ Y tế, thì bước tiếp theo là chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục theo quy định. Trong bài này, tôi sẽ chia sẻ cụ thể trình tự thủ tục, kèm lưu ý thực tế mà nhiều khách hàng bên tôi từng vướng phải – để bạn có thể tránh sai sót trong các lô hàng tới.

Hàng thực phẩm thuộc sự quản lý của Bộ Y tế thường là các loại thực phẩm chức năng (TP chức năng), phụ gia thực phẩm, thực phẩm bổ sung, thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng, v.v…

Đừng nhầm lẫn với các mặt hàng “ăn uống được” khác như thủy sản, rau củ quả, thịt – những mặt hàng ấy lại do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý.

Các bước thực hiện thủ tục nhập khẩu thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Y tế gồm 2 nhóm thủ tục chính: (1) Công bố sản phẩm, và (2) Kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP) khi nhập khẩu. Dưới đây là trình tự cơ bản và giải thích từng bước:

Bước 1: Đăng ký công bố sản phẩm

Trước khi nhập khẩu, hầu hết thực phẩm thuộc Bộ Y tế đều phải được công bố phù hợp quy định. Đây là thủ tục bắt buộc nếu bạn muốn đưa hàng ra thị trường thương mại.

Đăng ký công bố được thực hiện tại Cục ATTP – Bộ Y tế. Hồ sơ bao gồm:

• Mẫu sản phẩm (nếu yêu cầu kiểm nghiệm)
• Nhãn sản phẩm & nội dung nhãn phụ tiếng Việt
• Giấy phép kinh doanh của doanh nghiệp (ghi nhận ngành nghề thực phẩm)
• Phiếu kiểm nghiệm sản phẩm (do phòng kiểm nghiệm đủ điều kiện cấp)
• Thành phần, quy cách, công năng sản phẩm

Tôi từng hỗ trợ một khách hàng lần đầu nhập thực phẩm chức năng từ Nhật Bản. Họ tưởng rằng chỉ cần có giấy phép bên Nhật là đủ. Nhưng thực tế, giấy kiểm nghiệm cũng phải đủ các chỉ tiêu quy định của Việt Nam, và phải làm tại đơn vị được Bộ Y tế công nhận. Thế là phải gửi mẫu về làm lại – mất hơn 2 tuần mới được cấp giấy đúng chuẩn.

Bước 2: Đăng ký kiểm tra ATTP khi hàng về đến cảng

Khi hàng cập cảng, bạn cần đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm. Có 3 hình thức kiểm:

• Kiểm tra thông thường
• Kiểm tra giảm
• Kiểm tra miễn

Với mặt hàng đã công bố, nếu nhập thường xuyên và có lịch sử tuân thủ tốt, bạn có thể được xét vào nhóm miễn hoặc giảm kiểm. Còn lại, bắt buộc phải đăng ký kiểm tra. Việc này thực hiện trên hệ thống 1 cửa quốc gia, và phải có chữ ký số.

Bộ hồ sơ đăng ký kiểm ATTP sẽ gồm:

• Đơn đăng ký kiểm tra ATTP
• Vận đơn, invoice, packing list
• Bản công bố sản phẩm
• Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), nếu có
• Tờ khai hải quan (bản nháp hoặc chính thức)

Sau khi đăng ký, cơ quan kiểm tra sẽ cấp giấy tiếp nhận – và khi có kết quả đạt, bạn mới được thông quan.

Một lưu ý nhỏ: có nhiều bạn quên không đính kèm bản scan của bản công bố sản phẩm khi nộp online lên hệ thống, dẫn tới bị từ chối hồ sơ. Lại phải nộp lại từ đầu. Nên tốt nhất là, nếu có vấn đề kỹ thuật hoặc không chắc, bạn nhờ bên dịch vụ logistics hỗ trợ – nhanh và yên tâm hơn.

Tới bước này rồi thì sang thủ tục hải quan chính thức là vừa. Và nhớ, thông tin tờ khai phải khớp với nhãn phụ và bản công bố nhé – nếu sai lệch, hoàn toàn có thể bị dừng thông quan.

Tiếp theo, tôi sẽ giải thích thủ tục nhập khẩu thực phẩm chịu sự quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Thủ tục nhập khẩu thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường

Ở phần này, mình sẽ chia sẻ kỹ hơn về thủ tục nhập khẩu thực phẩm dưới sự quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời có liên quan tới chế độ kiểm tra của ngành Môi trường với một số mặt hàng đặc thù. Đây là nhóm hàng mà khá nhiều công ty nhập khẩu “than trời” vì liên quan đến kiểm dịch, kiểm tra chất lượng, chứng nhận ATTP… khá lắt nhắt. Nhưng nếu hiểu rõ thì việc chuẩn bị hồ sơ sẽ dễ thở hơn rất nhiều.

Nhóm thực phẩm nào thuộc quản lý của Bộ Nông nghiệp?

Thực phẩm thuộc nhóm nông sản tươi sống, sản phẩm từ động vật, thực vật — ví dụ như thịt đông lạnh, rau củ quả, thủy sản, sữa tươi, trứng gà trứng vịt, đồ ăn chăn nuôi... thì đều do Bộ NN&MT quản lý.

Ở đây, bạn cần xác định được hàng hóa mình nhập thuộc bộ nào quản lý, vì rất nhiều doanh nghiệp mới, khi nhập mấy mặt hàng như nguyên liệu trà sữa, hạt điều, mì ống, thịt hộp, nước ép hoa quả… là lúng túng, không biết làm kiểm định ở đâu. Có lần khách hàng bên mình nhập nhụy hoa nghệ tây Saffron, cứ nghĩ rằng chỉ cần làm kiểm dịch thực vật là xong, cuối cùng lại thiếu an toàn thực phẩm, phải làm lại thủ tục tự công bố và kiểm nghiệm, phát sinh khá nhiều thời gian.

Để xác định hàng thuộc Bộ Nông nghiệp quản lý, như trên đã đề cập, bạn có thể tra cứu danh mục hàng hóa quản lý chuyên ngành tại Phụ lục I Thông tư 15/2018/TT-BNNPTNT, hoặc liên hệ nhờ đơn vị dịch vụ như Vinalogs kiểm tra hộ. Cá nhân mình khuyên là nên gửi sớm bộ chứng từ nháp cho bên dịch vụ rà lại từ đầu, tránh tình trạng phải chỉnh sửa bổ sung muộn, dễ phát sinh chi phí.

Nếu bạn có nhu cầu, Vinalogs có thể giúp bạn kiểm tra miễn phí bộ chứng từ thực phẩm nhập khẩu. 

Các thủ tục chính khi nhập khẩu thực phẩm do Bộ NN&PTNT quản lý

Dành cho bạn đang chuẩn bị nhập thực phẩm, hàng đông lạnh hay nông sản, dưới đây là các bước cơ bản bạn sẽ cần thực hiện:

Bước 1: Xin giấy đăng ký kiểm dịch thực vật hoặc động vật

Tùy vào loại thực phẩm, bạn sẽ cần chuẩn bị hồ sơ và nộp đơn đăng ký kiểm dịch với Cục Thú y (đối với sản phẩm từ động vật) hoặc Cục Bảo vệ thực vật (đối với sản phẩm từ thực vật). Hồ sơ thường gồm:

• Đơn đăng ký kiểm dịch
• Hợp đồng mua bán
• Invoice, Packing List
• Vận đơn
• Giấy chứng nhận kiểm dịch nước xuất khẩu (Health Certificate / Phytosanitary Certificate)

Lưu ý là bạn nên đăng ký trước khi hàng về cảng ít nhất 1-2 ngày để sắp lịch kiểm. Có lần lô hàng sầu riêng đông lạnh của khách bên mình tới cảng Cát Lái, nhưng bạn ấy quên chưa xin kiểm dịch trước, đến lúc đăng ký mới thì không xếp lịch kịp, phải chờ gần một tuần, hàng bị phạt lưu container.

Bước 2: Làm thủ tục kiểm tra chất lượng hoặc chứng nhận an toàn thực phẩm

Một số hàng sẽ yêu cầu thêm việc đăng ký kiểm tra chất lượng nhà nước, hoặc chứng nhận ATTP theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Thông thường cần cung cấp:

• Giấy đăng ký kiểm tra chất lượng/chứng nhận ATTP
• Bản tự công bố sản phẩm (nếu yêu cầu)
• Giấy phép lưu hành tự do (CFS)
• Nhãn sản phẩm (bản gốc và dịch tiếng Việt)
• Kết quả test mẫu (COA)

Về việc tự công bố, chỉ một số sản phẩm chế biến sẵn đóng gói mới bắt buộc, như mứt trái cây, nước ép hộp, thực phẩm bổ sung… Việc này không khó, chỉ cần chuẩn bị hồ sơ đúng và nộp tại chi cục quản lý nông nghiệp khu vực.

Giai đoạn sau cùng, sau khi có kết quả kiểm tra/chứng nhận đạt yêu cầu, bạn hoặc công ty dịch vụ sẽ nộp bản mềm và bản scan cho hải quan để hoàn tất thông quan. Nếu luồng xanh thì chỉ cần nộp phí, còn luồng vàng hoặc đỏ thì hải quan sẽ kiểm soát kỹ hơn.

Xác định nhanh thủ tục kiểm tra ATTP

• Đối với sản phẩm động thực vật chỉ qua sơ chế thuộc quản lý của Bộ NN: thì phải làm kiểm dịch VÀ kiểm tra an toàn thực phẩm
• Đối với thực phẩm đã qua chế biến và đóng bao gói thành phẩm (sử dụng ăn liền): chỉ phải làm kiểm tra ATTP, không cần làm kiểm dịch
• Đối với thực phẩm thuộc quản lý của Bộ Y tế: phải Đăng ký bản công bố sản phẩm với Cục ATTP Bộ Y tế, trên trang web 1 cửa quốc gia. Sau khi hồ sơ được xét duyệt sẽ có Giấy tiếp nhận. Có giấy này, được miễn kiểm tra ATTP khi hàng về cảng.
• Đối với sản phẩm thực phẩm thuộc quản lý của bộ Công thương: chỉ cần làm kiểm tra ATTP

Một số khó khăn khi làm thủ tục nhập khẩu thực phẩm:

• Chính sách & quy định nhiều, không dễ tìm hiểu tổng thể và chi tiết.
• Thủ tục nhập khẩu thường gồm nhiều bước (kiểm nghiệm, công bố sản phẩm, kiểm tra ATTP, kiểm dịch, thông quan), liên quan đến nhiều cơ quan đơn vị, hồ sơ phức tạp khó triển khai
• Với người nhập khẩu lần đầu, khó xác định hàng phải làm thủ tục ATTP với cơ quan nào của Bộ nào
• Với mặt hàng nhiều thành phần, thuộc quản lý của 2 hay nhiều Bộ khác nhau, sẽ khó xác định phải làm với cơ quan nào
• Khó phân biệt thủ tục tự công bố với đăng ký bản công bố, và liệu có phải làm cả 2 thủ tục này không.
• Nếu đã hoàn thành việc đăng ký bản công bố, và có xác nhận từ cơ quan quản lý, thì có cần làm kiểm tra ATTP nữa không?

Bạn có thể muốn tìm hiểu thêm về quy trình nhập khẩu thực phẩm qua video clip dưới:

Lời kết

Làm thủ tục nhập khẩu thực phẩm tưởng dễ mà không dễ. Mỗi nhóm mặt hàng lại thuộc sự quản lý của các bộ ngành khác nhau như Bộ Công Thương, Bộ Y tế, hay Bộ Nông nghiệp & Môi trường – và mỗi nơi lại có một “trình tự thủ tục” riêng biệt. Vì vậy, bước đầu tiên và quan trọng nhất luôn là xác định chính xác loại thực phẩm bạn định nhập, để biết mình sẽ phải làm việc với cơ quan nào.

Bên cạnh đó, việc nắm rõ mã HS và các loại thuế áp dụng cũng sẽ giúp bạn chủ động hơn trong tính toán chi phí, tránh bị động vào phút chót. Và dù bạn tự làm hay sử dụng dịch vụ, thì việc hiểu rõ quy trình cấp phép, công bố sản phẩm, kiểm tra an toàn thực phẩm... sẽ giúp quá trình của bạn suôn sẻ hơn nhiều. Hy vọng bài viết này đã phần nào giúp bạn hình dung bức tranh toàn cảnh về thủ tục nhập khẩu hàng thực phẩm.

Công ty Vinalogs chúng tôi có gần 15 năm kinh nghiệm xử lý hồ sơ và làm thủ tục nhập khẩu rất nhiều loại thực phẩm cho các khách hàng. Thường xuyên có thể kể tới như các sản phẩm:

• Đồ uống và nguyên liệu pha chế (F&B supply): nguyên liệu trà sữa (Siro Cararmel, bột kem béo, đường maltose), trà thảo mộc, hồng trà, nước yến mạch, nước ép, nước bí đao...
• Thực phẩm ăn liền/snack/FMCG: snack que, bánh quy, thạch dừa, đậu đỏ, rong biển, đồ ăn vặt
• Thực phẩm đông lạnh: ngô/khoai chiên, rau hỗn hợp đông lạnh, thịt bò/lợn/gà, cá hồi/trứng, mực ống, sữa công thức, trái cây tươi (cherry, quýt)
• Thực phẩm khác: bột mì, dầu thực vật...

Nếu bạn cần tư vấn về việc làm thủ tục nhập khẩu thực phẩm, vui lòng liên hệ với Vinalogs trong link dưới đây. Chúng tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ bạn!

Bạn cần dịch vụ thông quan, vận chuyển?

Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ

Đề nghị báo giá